Alper GSER Tayfun DALKILI Tahminler Dairesi Bakanl SUNU
Alper GÜSER – Tayfun DALKILIÇ Tahminler Dairesi Başkanlığı
SUNU PLANI Sayısal Hava Tahmini Nedir? Modellerin Temelleri Üyesi Olduğumuz Kuruluşlar MGM Bilgisayar Sistemleri ve Modeller Model Güncelleme Saatleri Diğer SHT Çalışmaları ve Ürünler
Sayısal Hava Tahmini nedir? Atmosferdeki dinamik ve fiziksel süreçlerin diferansiyel denklemler şeklinde tanımlanması ve bu eşitliklerin çözülmesi ile gelecek bir zamandaki atmosfer koşullarını tahmin etme sürecidir. SHT modelleri, karmaşık fizik ve matematik formülasyonları içeren atmosferik simülasyon programlarıdır.
3 D MODEL GÖRÜNÜMÜ
KÜRESEL ve LOKAL Model Grid Yapısı
Düşük çözünürlük × Yüksek çözünürlük
Gözlemlerin Toplanması, data analiz, kalite kontrol ve asimilayon SHT MODEL Dinamik Matematik MOS Fizik Grafikler (Ürünler)
Gözlemler 1958 Mart 1998 Mart
Modelin Çalışması İçin Kullanılan Gözlemler SYNOP/METAR/SHIP (MSL, 10 m Rüzgar, 2 m Nisbi Nem) ŞAMANDIRA (MSL, 10 m Rüzgar) RADIO-SONDE (Rüzgar, Sıcaklık, Özgül Nem PILOT/PROFILER (Rüzgar) AIRCRAFT (Rüzgar, Sıcaklık)
UYDU VERİ KAYNAKLARI Sounders: NOAA AMSU-A/B, HIRS, AIRS, IASI, MHS Scatterometer ocean low-level winds: ASCAT GPS radio Imagers: SSMI, SSMIS, AMSR-E, TMI Geostationary+MODIS: IR and AMV Ozone
Gözlem Analiz Tahmin GÖZLEM ANALİZ TAHMİN
429 WRF DOMAIN 2 (~4. 5 km) 46 648 x 429 x 46 TOPLAM GRID = 12. 787. 632 İterasyon Süresi = 30 saniye 6 saatlik Tahmin =720 iterasyon 72 saatlik Tahmin =8640 iterasyon
Hava Kütlelerinin Hareketleri
NORMANDİYA ÇIKARTMASI 6 Haziran 1944
ECMWF 15 Co-operating States Co-operating agreements: Bulgaria Israel Croatia Czech Republic Estonia Hungary Lithuania Latvia Morocco Montenegro Serbia Romania Slovenia Slovakia FYROM
ALADIN
MGM Bilgisayar Sistemleri ve SHT Modelleri SGI ALTIX 4700 • 512 çekirdek • Saniyede 3. 4 trilyon işlem SGI UV 2000 • 256 çekirdek • Saniyede 4. 9 trilyon işlem ALARO 4. 5 km yatay çözünürlük, 60 düşey seviye, 72 saat, günde 4 kez WRF 13. 5/4. 5 km yatay çözünürlük, 46 düşey seviye, 72 saat, günde 4 kez MM 5 13. 5/4. 5 km yatay çözünürlük, 41 düşey seviye, 72 saat, günde 1 kez AROME 2. 5 km yatay çözünürlük, 60 düşey seviye, 36 saat, günde 1 kez METU 3 3 km yatay çözünürlük, 120 saat, günde 2 kez
MGM’de Operasyonel SHT Modelleri • Kısa Vadeli Tahminler: ALARO, MM 5, WRF, AROME • Orta ve Uzun Vadeli Tahminler (ECMWF): IFS, EPS, Aylık ve Mevsimsel tahminler • Deniz Tahminleri: METU-3, SWAN
Yerel Dalga Tahminleri (METU 3): METU-3 Dalga Modeli, ODTÜ Kıyı ve Liman Mühendisliği öncülüğünde NATO’nun ( Science for Stability ) Programı ile desteklenen “Türkiye Kıyılarındaki Rüzgar Dalga Klimatolojisinin Saptanması” projesi doğrultusunda geliştirilmiştir. Başlangıç Verisi : ECMWF IFS 10 m. Rüzgar Hızı Çözünürlük : ~3 km Tahmin periyodu : 120 saat Tahmin Aralığı : 3 saat Çalışma Zamanları: 00, 12 GMT Ürünler: ü 10 m Rüzgar Hızı ve Yönü ü Dalga Yüksekliği ve Yönü ü Ortalama dalga Periyodu.
MODELLERİN GÜNCELLENME ZAMANLARI MODEL (WRF) ÇALIŞMA ZAMANI (UTC) WRF – 00 06: 45 – 08: 30 WRF – 06 12: 30 – 14: 15 WRF – 12 20: 45 – 22: 15 WRF – 18 00: 30 – 02: 15 MODEL (ALARO) ÇALIŞMA ZAMANI (UTC) ALARO – 00 03: 45 – 05: 00 ALARO – 06 10: 45 – 12: 00 ALARO – 12 15: 45 – 17: 00 ALARO – 18 22: 45 – 00: 00
MODELLERİN GÜNCELLENME ZAMANLARI MODEL (ECMWF) ÇALIŞMA ZAMANI (UTC) HRES - 00 UTC 06: 00 – 07: 00 HRES - 00 UTC 18: 00 – 19: 00 METEOGRAM – 00 07: 00 METEOGRAM – 12 19: 00 MODEL (MM 5) ÇALIŞMA ZAMANI (UTC) MM 5 – 00 08: 15 – 09: 45 MODEL (METU-3) ÇALIŞMA ZAMANI (UTC) METU 3 – 00 06: 35 – 07: 15 METU 3 – 12 18: 35 – 19: 15
Diğer SHT Çalışmaları ve Ürünleri • • Karayolu Tahmin Sistemi Denizyolu Tahmin Sistemi Marina Tahmin Sistemi Havacılık Uygulamaları(HELIMET) Topçu Atış Destek Sistemi Stadyum ve İstanbul Park (F 1) Tahminleri Kalman Filtreleme Verifikasyon
KARAYOLU TAHMİN SİSİTEMİ Gridlerin Seçimi http: //www. mgm. gov. tr/tahmin/karayollari-tahmin-sistemi. aspx
DENİZYOLU TAHMİN SİSTEMİ Noktasal Tahminler http: //dts. mgm. gov. tr/DTS/deniz. php
DENİZYOLU TAHMİN SİSTEMİ Yolculuk Planlama http: //dts. mgm. gov. tr/DTS/deniz. php
Havacılık Uygulamaları (Helimet) www. hezarfen. mgm. gov. tr/Helimet/h. Sayisal. aspx
Meteogram
Teşekkür ederim
- Slides: 28