Algemene introductie aard en type onderzoek Uit de

Algemene introductie aard en type onderzoek Uit de serie digitale colleges over (praktijk)onderzoek HBO-Verpleegkunde - NHL Stenden (dr. ) Hans Barf 2019

Context van het college (praktijk)onderzoek Randvoorwaarden & proces Globale stappen van onderzoek 1. Aanleiding van het onderzoek en wat wil de onderzoeker weten 2. Opzet van het onderzoek voor het beantwoorden van de vraag 3. Verzamelen van gegevens 4. Analyseren en rapporteren van resultaten 5. Conclusie - het antwoord op de vraag 6. Reflectie op het onderzoek en het vervolg

Inhoud • Wat is onderzoek? • Soorten onderzoek • Algemene aard van praktijkonderzoek • Criteria voor goed praktijkonderzoek • Soorten vraagstellingen

Wat is onderzoek? “Onderzoek is: alle systematische activiteiten gericht op het verzamelen van gegevens die informatie bevatten over een van tevoren afgebakend onderwerp met als doel een of meerdere vragen aangaande dit onderwerp te beantwoorden. ” (p 14 uit Fischer & Julsing, 2014) Globale stappen van onderzoek 1. Aanleiding van het onderzoek en de onderzoeksvraag 2. Opzet van het onderzoek voor het beantwoorden van de vraag 3. Verzamelen van gegevens 4. Analyseren en rapporteren van resultaten 5. Conclusie - het antwoord op de vraag 6. Reflectie op het onderzoek en het vervolg

Empirische cyclus Fase 1 waarneming Fase 2 Verklaring vinden, theorievorming Fase 4 Toetsen van voorspellingen in werkelijkheid Fase 3 Afleiden en voorspellen vanuit theorie

Soorten onderzoek • Onderzoeken verschillen in –Aard –Doel –Methode Opdracht- vakgebied wetenschap gever relevantie resultaten • Wetenschappelijk onderzoek • Toegepast onderzoek • Praktijkgericht onderzoek –Verpleegkundig onderzoek is meestal praktijkonderzoek Gedegenheid methodiek Praktijkgericht onderzoek Toegepast onderzoek Wetenschappelijk onderzoek Figuur vrij naar: Andriessen, D. (2014). Praktisch relevant en methodisch grondig? (Dimensies van onderzoek in het HBO). Geraadpleegd van https: //www. onderzoek. hu. nl/~/media/LLL/Docs/Openbare%20 lessen/Openbare%20 les%20 Daan%20 Andriessen. pdf

Verschillen wetenschappelijk onderzoek Praktijk(gericht)onderzoek Kennis vermeerderen Nut voor de praktijk Begrijpen van de werkelijkheid Beïnvloeden van de werkelijkheid Ontwikkelen van theorie Ontwikkelen van beleid/ oplossen van problemen Verklaren van fenomenen Bedenken van actieplannen Objectieve conclusies Onderbouwde beslissingen Ware conclusies Nuttige conclusies Veelal monodisciplinair Vanuit onderzoeker (nieuwsgierigheid) Multidisciplinair Vanuit praktijk/belanghebbende: (professional /manager/ klanten)

Criteria (praktijk)onderzoek • Onafhankelijk en objectief • Controleerbaar en toetsbaar • Reproduceerbaar • Generaliseerbaar (minder relevant voor praktijkonderzoek) • Uitvoerbaar en bruikbaar • Ethisch verantwoord • Validiteit / geldigheid (meet je wat je wilt meten) • Betrouwbaarheid (meet je vrij van toevallige fouten) • Praktische relevantie

Kernvragen voor de praktijkgerichte onderzoeker • Wat wil ik produceren / bewerkstelligen met mijn onderzoek? • Voor wie produceer ik (afnemers en opdrachtgever)? • Welke rol ken ik belanghebbenden toe in het onderzoek? • Welke medewerking krijg ik vanuit de praktijk (haalbaarheid, efficiëntie, draagvlak)? • Wie beoordeelt de resultaten? (kwaliteit van het product) • Wanneer moet het resultaat beschikbaar zijn?

Soorten vraagstellingen • Open vragen (Hoe kan vanuit het perspectief van … worden verbeterd? ) § Vaak Kwalitatief onderzoek • Gesloten vragen (Hoe tevreden zijn …. / is er een verschil …. ? ) § Vaak Kwantitatief onderzoek • Beschrijvende vragen (vaak in aard en frequentie) • Exploratieve vragen (vaak frequentie, samenhang en verschillen) • Toetsende vragen (toetsen van verwachting of hypothese) - De mate van voorkennis bepaald type onderzoek/vraag - Soms een combinatie van type vraagstelling

Beschrijvend onderzoek • Omschrijving: Onderzoek waarbij je een situatie in kaart wilt brengen. Meestal heb je niet veel voorkennis. • Voorbeeld: Een ziekenhuis dat wil weten hoe de patiënten het ziekenhuis beoordelen en of er mogelijk een relatie is met de afdeling en het type behandeling.

Exploratief onderzoek • Omschrijving: Onderzoek waarbij je op zoek bent naar verbanden en/of verklaringen. Je voorkennis is veelal groter, maar je weet nog niet waarom zaken zijn zoals geconstateerd. • Voorbeeld: Een afdeling die wil weten waarom de ervaringen van hun patiënten slechter zijn dan die van andere afdelingen en wat er vanuit het perspectief van de patiënten anders kan aan de zorg.

Toetsend / evaluerend onderzoek • Omschrijving: Onderzoek waarbij je een theorie of verwachting (hypothese) wilt toetsen. In het geval van praktijkonderzoek valt hier ook onder evaluatieonderzoek. Hierbij wordt onderzocht of een ingestelde maatregel het gewenste effect heeft gehad. • Voorbeeld: Een afdeling wil onderzoeken of na het aanpassen van het gebruikersprotocol verpleegkundigen minder fouten maken in de bediening van een infuuspomp. Of • Een afdeling wil weten of het terugdringen van het ziekteverzuim uiteindelijk ook een effect heeft op de ervaringen van hun patiënten.

Bronnen en literatuur • Voor dit college is gebruik gemaakt van: – Fischer, T & Julsing, M (2014). Onderzoek doen! Kwantitatief en kwalitatief onderzoek (2 e druk). Groningen: Noordhoff Uitgevers. – Baarda, B (2014). Dit is onderzoek! Handleiding voor kwantitatief en kwalitatief onderzoek (2 e druk). Groningen: Noordhoff Uitgevers. © 2019 NHL Stenden Hogeschool