Algemeen en praktisch boekhouden FIDUCIAIRE Patrick Valckx Erkend

Algemeen en praktisch boekhouden FIDUCIAIRE Patrick Valckx Erkend Boekhouder-Bedrijfsrevisor Vennoot KPMG BIBF, 27 februari 2010 1

Bloopers 2

Bloopers Vraag: Geef de berekeningsbasis van het minimum- bedrag aan jaarlijkse toevoeging aan de wettelijke reserves? Antwoord: Er moet, ingeval van winst, 10 jaar lang 1 % van het kapitaal toegevoegd worden aan de wettelijke reserves. Als dit jaar onmogelijk is, moet dit nadien ingehaald worden. 3

Bloopers (2) Vraag: Boekhoudkundige verwerking van een verkoop van obligaties waarop een meerwaarde gerealiseerd wordt? Antwoord: DT 416 Diverse vorderingen @ CT 51 Aandelen CT 11 Uitgiftepremie 4

Bloopers (3) Vraag: Boekhoudkundige verwerking van een aankoop van staatsobligaties? Antwoord 1: DT 55 Bank @ CT 17 Converteerbare lening Antwoord 2: DT 4105 Obligatiehouders @ CT 55 Bank 5

Bloopers (4) Vraag: Boeking dividend? Antwoord: DT 694 Vergoeding kapitaal @ CT 113 Dividenden Vraag: Boeking roerende voorheffing bij betaalbaarstelling? Antwoord: DT 45 Roerende voorheffing @ CT 161 Voorziening voor RV 6

Bloopers (5) Overige Definitie ratioanalyse: ‘Hierbij wordt gedeeld’ Kan je een vennootschap met een negatief eigen vermogen omzetten naar een andere vennootschap? ‘Neen, want dit is niet eerlijk ten overstaan van de bank en de leveranciers’ Welk type van boekhouding kan een zelfstandige aannemer voeren? ‘Een forfaitaire boekhouding’ 7

Algemeen en praktisch boekhouden 8

Boekhoudrecht - jaarrekeningrecht Wet van 17 juli 1975 op de boekhouding van de ondernemingen KB van 12 september 1983 tot uitvoering van de wet van 17 juli 1975 op de boekhouding van de ondernemingen KB van 12 september 1983 tot bepaling van de minimumindeling van een algemeen rekeningstelsel 9

Boekhoudrecht - jaarrekeningrecht (2) Wet van 7 mei 1999 houdende het Wetboek van vennootschappen KB/W. Venn. 30 januari 2001 tot uitvoering van het Wetboek van vennootschappen 10

Casus 1: Onterecht geboekte herwaarderingsmeerwaarden Gegevens uit de proef- en saldibalans per 31 september 2009: Rekening Omschrijving Saldo DT CT 1210 Herwaarderingsmeerwaarde op MVA 100. 000, 00 2218 Geboekte meerwaarde op gebouw 100. 000, 00 2210 AW gebouwen 300. 000, 00 2219 Gecum. afschrijvingen op MVA 99. 900, 00 22189 Gecum. afschrijvingen op meerwaarde gebouw 13. 320, 00 Door nieuwe feiten in het laatste kwartaal van 2009 blijkt dat de uitgedrukte meerwaarde niet langer gegrond is. Boekhoudkundige verwerking op afsluitdatum van 31 december 2009? 11

Casus 1: Onterecht geboekte herwaarderingsmeerwaarden Voorstel oplossing DT DT 1210 Herwaarderingsmeerwaarde op MVA DT 2212 Gecum. afschrijvingen op meerwaarde gebouw @ CT 2218 Geboekte meerwaarde op gebouw CT 1330 Beschikbare reserve CT 100. 000, 00 13. 320, 00 12

CBN advies 2009/5 de rentabiliteitsvoorwaarde bij herwaarderingsmeerwaarden (11 maart 2009) Vraagstelling Praktische toepassing van de rentabiliteitsvoorwaarde? Wat dient er te gebeuren indien blijkt dat een herwaarderingsmeerwaarde onterecht werd geboekt? 13

Ter herinnering: wettelijk kader herwaarderingen Artikelen 56, 57 en 100 KB/W. Venn. 30 januari 2001 Overgangsbepalingen Artikel 44 KB/W. Venn. 30 januari 2001: geboekte meerwaarden van voor 31 december 1983 mogen behouden blijven Artikel 99 KB/W. Venn. 30 januari 2001: herwaardering van nijverheids-, handels- of landbouwoutillering en gelijkgestelde gebouwen ingevolge artikel 511, § 2 WIB 1992 14

Ter herinnering: wettelijk kader herwaarderingen Artikel 56 KB/W. Venn. 30 januari 2001 Herwaarderingen zijn specifiek per actiefbestanddeel Globale herwaardering is toegestaan voor actiefbestanddelen met volkomen identieke of juridische kenmerken 15

Ter herinnering: wettelijk kader herwaarderingen Artikel 57 KB/W. Venn. 30 januari 2001 Betrokken activa (§ 1) Materiële vaste activa Deelnemingen en aandelen onder de financiële vaste activa 16

Ter herinnering: wettelijk kader herwaarderingen Artikel 57 KB/W. Venn. 30 januari 2001 (2) Wanneer de waarde van die activa, bepaald volgens hun nut voor de onderneming, op vaststaande en duurzame wijze uitstijgt boven de boekwaarde Activa noodzakelijk voor de voortzetting van het bedrijf of een onderdeel ervan, herwaardering toegestaan in de mate dat de aldus uitgedrukte meerwaarde wordt verantwoord door de rentabiliteit van de onderneming of van het bedrijfsonderdeel Verantwoording in de toelichting waarin de herwaardering voor het eerst werd toegepast 17

Ter herinnering: wettelijk kader herwaarderingen Artikel 57 KB/W. Venn. 30 januari 2001 (3) Afschrijvingen (§ 2) Op materiële vaste activa met beperkte gebruiksduur Toepassing op de geherwaardeerde waarde Volgens een door het bestuursorgaan opgemaakt plan Spreiden van de geherwaardeerde waarde over de vermoedelijke residuele gebruiksduur van de betrokken activa 18

Ter herinnering: wettelijk kader herwaarderingen Artikel 57 KB/W. Venn. 30 januari 2001 (4) Boekhoudkundige verwerking Boeking op passief rubriek Herwaarderingsmeerwaarden Daar behouden zolang de activa niet gerealiseerd zijn 19

Ter herinnering: wettelijk kader herwaarderingen Artikel 57 KB/W. Venn. 30 januari 2001 (5) Boekhoudkundige verwerking (vervolg) Optioneel Overboeking naar een (beschikbare) reserve tot het beloop van de op de meerwaarde geboekte afschrijvingen In kapitaal worden omgezet Bij latere minderwaarde worden afgeboekt tot ten hoogste het nog niet afgeschreven bedrag van de meerwaarde 20

Wettelijk kader Artikel 100 KB/W. Venn. 30 januari 2001 Herwaarderingswaarden bevatten ook De terugneming van waardeverminderingen op deelnemingen en effecten van geboekte waardeverminderingen van vóór 1 januari 1976 De terugneming van waardeverminderingen geboekt op immateriële vaste activa en materiële vaste activa met onbeperkte gebruiksduur 21

CBN advies 2009/05 Bepalingen in het verslag van de Koning (BS 29/09/1983, err. BS 15/10/1983) Criteria op basis waarvan een meerwaarde kan worden uitgedrukt, worden nauwkeurig geformuleerd Meerwaarde wordt gerechtvaardigd door een overeenkomstige productiviteit of rendabiliteit op grond waarvan de uit de herwaardering voorvloeiende hogere afschrijvingslast kan worden gefinancierd 22

CBN advies 2009/05 Bepalingen in het verslag van de Koning (2) (BS 29/09/1983, err. BS 15/10/1983) Verantwoording in de toelichting Voor activa onmisbaar voor de voortzetting van het bedrijf van de onderneming, mag een meerwaarde slechts worden uitgedrukt zo zij steunt op de rendabiliteit van de ondernemingsactiviteit 23

CBN advies 2009/5 Activa noodzakelijk voor de voortzetting van het bedrijf Activa die zondermeer nodig zijn voor de verdere continuïteit van de onderneming 2 categorieën van materiële vaste activa die NIET noodzakelijk zijn voor de voortzetting van het bedrijf Sommige MVA onder de ‘overige materiële vaste activa’ Onroerende goederen aangehouden als onroerende reserve Buiten gebruik of buiten de exploitatie gestelde MVA aangehouden met het oog op verkoop ervan (geen afzonderlijke presentatie) 24

CBN advies 2009/5 Activa noodzakelijk voor de voortzetting van het bedrijf (2) Besluit: dergelijke niet (meer) duurzaam tot de activiteit van de vennootschap bijdragende MVA kunnen NIET worden geherwaardeerd Deelnemingen en aandelen onder de FVA die niet nodig zijn om de continuïteit van de onderneming te verzekeren: herwaardering NIET mogelijk Deelnemingen en aandelen onder de ‘overige geldbeleggingen’: elke boeking van een herwaarderingsmeerwaarde is uitgesloten 25

CBN advies 2009/5 Rentabiliteitsvoorwaarde Onderscheid ‘actiefgebonden nuttigheidsvoorwaarde’ en ‘algemene rentabiliteitsvoorwaarde’ Actiefgebonden nuttigheidsvoorwaarde ingeval MVA Het betrokken te herwaarderen actief moet voldoende rentabiliteit genereren die toelaat de hogere afschrijvingslast ingevolge de herwaardering te dragen Bedrijfsresultaat van het betrokken vast actief moet berekend worden op (boek)jaarbasis 26

CBN advies 2009/5 Rentabiliteitsvoorwaarde (2) Actiefgebonden nuttigheidsvoorwaarde ingeval FVA Rentabiliteit te meten door het financieel resultaat dat wordt behaald met deze aandelen (zijnde de financiële opbrengsten) te relateren aan de boekwaarde van het FVA Dividendenstroom moet een duurzaam karakter hebben (winstgevendheid) Beschikbaarheid van betrouwbare en ernstige cijfers over de toekomst Beurskoers ingeval genoteerde ondernemingen (eliminatie speculatie) 27

CBN advies 2009/5 Rentabiliteitsvoorwaarde (3) Algemene rentabiliteitsvoorwaarde Verhouding tussen het resultaat en het geïnvesteerde vermogen Rentabiliteit van de activa of bedrijfsactiva Rentabiliteit van het eigen vermogen 28

Casus 2: Buiten gebruik gestelde activa Gezien de onderneming geen exploitatievergunning meer krijgt voor haar productiehal (gebouw uit casus 1) beslist zij om dit gebouw buiten gebruik te stellen in februari 2010. De vermoedelijke realisatiewaarde wordt geschat op 15% van de aanschaffingswaarde. 29

Casus 2: Buiten gebruik gestelde activa Voorstel oplossing DT CT DT 2600 Overige imateriële vaste activa 300. 000, 00 DT 2219 Gecum. afschrijvingen op MVA @ CT 2609 Gecum. afschrijvingen op overige MVA CT 2210 AW gebouwen 99. 900, 00 300. 000, 00 30

Casus 2: Buiten gebruik gestelde activa Voorstel oplossing (2) DT DT 6602 Uitzonderlijke afschrijvingen op MVA @ CT 2609 Gecum. afschrijvingen op overige MVA CT 155. 100, 00 31

Casus 2: Buiten gebruik gestelde activa Commentaren Artikel 65 KB/W. Venn. 30 januari 2001 Voor buiten gebruik gestelde of niet meer duurzaam tot de activiteit bijdragende materiële vaste activa moeten uitzonderlijke afschrijvingen geboekt worden, om rekening te houden met hun waarschijnlijke realisatiewaarde. 32

Casus 2: Buiten gebruik gestelde activa Commentaren (2) Artikel 95 § 1 III. E KB/W. Venn. 30 juni 2001 In de rubriek overige materiële vaste activa worden de onroerende goederen opgenomen die worden aangehouden als onroerende reserve, de woongebouwen, de buiten gebruik of buiten de exploitatie gestelde materiële vaste activa, evenals de roerende en onroerende goederen die in erfpacht, opstal, huur, handelshuur of landpacht werden gegeven, behalve wanneer de uit deze contracten voortvloeiende vorderingen geboekt worden in de rubriek V en VII. De kosten voor inrichting van gehuurde gebouwen worden eveneens in deze rubriek vermeld, voor zover ze niet ten laste werden genomen van de resultatenrekening van het lopende boekjaar. 33

Casus 3: Aankoop terrein In december 2009 wordt er een verkoopcompromis getekend voor de aankoop van een terrein ten bedrage van 200. 000, 00 €. De notariële akte wordt verleden in maart 2010, de registratierechten bedragen 20. 000, 00 € en de notariskosten bedragen 7. 000, 00 €. Boekhoudkundige verwerking in 2009 en 2010 met betrekking tot deze transactie (exclusief betalings- en financieringsaspect)? 34

Casus 3: Aankoop terrein Voorgestelde oplossing Boekjaar 2009: inboeking verkoopcompromis DT 2200 Terreinen @ CT 4890 Diverse schulden DT 200. 000, 00 CT 200. 000, 00 35

Casus 3: Aankoop terrein Voorgestelde oplossing (2) Boekjaar 2010: inboeking notariële akte DT 2200 Terreinen DT 27. 000, 00 @ CT 4890 Diverse schulden DT 6309 Waardevermindering op MVA DT 6602 Uitzonderlijke waardevermindering op of MVA @ CT 2209 Waardevermindering op terrein CT 27. 000, 00 DT 27. 000, 00 CT 27. 000, 00 36

Casus 3: Aankoop terrein Commentaren Definitie aanschaffingsprijs Aankoopprijs + bijkomende kosten zoals niet terugbetaalbare belastingen en vervoerskosten: Leveringskosten Laad- en loskosten Verloren verpakking Verzekeringskosten Installatiekosten Invoerrechten Makelaarskosten Vermelding op betrokken factuur of afzonderlijk aangerekend ! 37

Casus 3: Aankoop terrein Commentaren (2) CBN advies 3/1 De Boekhoudkundige registratie van de overdracht van een onroerend goed gebeurt op moment van ondertekening van de verkoopcompromis 38

Casus 3: Aankoop terrein Commentaren (3) Ci. RH 421/537. 245, AOIF 53/2004 dd. 15 juli 2007 De administratie aanvaardt voor het boekjaar van aanschaffing van een terrein de boeking van een waardevermindering ten bedrage van de aankoopkosten Aankoopkosten: Registratierechten Notariskosten Kosten van studies, expertise, opmerking en plans 39

Wettelijke bepalingen omtrent afschrijvingen en waardeverminderingen 40

Afschrijvingen en waardeverminderingen Algemeen wettelijk kader Artikelen 45 tot en met 49 van het KB/W. Venn. 30 januari 2001 Definitieve afschrijving art. 45 - Bedrag ten laste van de resultatenrekening om de (geherwaardeerde) aanschaffingswaarde van bepaalde activa te spreiden over de waarschijnlijke nuttigheids- of gebruiksduur - Betreft ‘oprichtingskosten’ en ‘immateriële en materiële vaste activa’ met beperkte gebruiksduur 41

Afschrijvingen en waardeverminderingen Algemeen wettelijk kader (2) Gecumuleerde afschrijvingen en waardeverminderingen worden afgetrokken van de actiefposten waarop ze betrekking hebben (art. 45) Eisen van voorzichtigheid, oprechtheid en goede trouw (art. 46) Toepassing per individueel actief bestanddeel (art. 49) Uitzondering: Globale toepassing op actiefbestanddelen met volkomen identieke technische of juridische kenmerken 42

Afschrijvingen en waardeverminderingen Algemeen wettelijk kader (3) Moeten stelselmatig toegepast worden en mogen niet afhangen van het resultaat (art. 48) Waardeverminderingen mogen niet worden gehandhaafd indien ze op het einde van het boekjaar hoger zijn dan wat vereist is volgens een actuele beoordeling 43

Afschrijvingen 44

Afschrijvingen: algemeen Volgens afschrijvingsplan opgesteld door bevoegd bestuursorgaan Keuze qua methode, inschatting en waarschijnlijke nuttigheids- of gebruiksduur Fiscale beperkingen 45

Afschrijvingen Oprichtingskosten (art. 59) Jaarlijkse tranches van ten minste 20% Geactiveerde kosten bij uitgifte leningen mogen gespreid worden over de looptijd van de leningen 46

Afschrijvingen Immateriële vaste activa (art. 61 § 1) Mogelijkheid tot versneld afschrijvingsplan overeenkomstig fiscale bepalingen voor IVA met beperkte gebruiksduur Toelichting Melding van het verschil tussen het gecumuleerd bedrag van de geboekte afschrijvingen en dat van de economisch verantwoorde afschrijvingen Invloed aangeven in de resultatenrekening geboekte versnelde afschrijvingen Verantwoording van de afschrijvingen van kosten voor onderzoek en ontwikkeling over een periode van méér dan vijf jaar 47

Afschrijvingen Immateriële vaste activa (art. 61 § 1) (2) Aanvullende of uitzonderlijke afschrijvingen te boeken ingeval technische ontwaarding of wegens de wijziging van economische of technologische omstandigheden waardoor hun boekwaarde hoger is dan hun gebruikswaarde Terugname van afschrijvingen Mogelijkheid indien afschrijvingsplan een te snelle afschrijving tot gevolg had Verplichting voor geboekte aanvullende of uitzonderlijke afschrijvingen die niet langer verantwoord blijken 48

Afschrijvingen Materiële vaste activa Idem boekhoudwettelijke bepalingen zoals voor de immateriële vaste activa 49

Afschrijvingen: invloed fiscaliteit Bijkomende kosten: afschrijving ‘ad libitum’ Prorata afschrijving of volledig jaar? Optie voor KMO’s Definitie KMO volgens artikel 15 W. Venn. Prorata is op dagbasis Vanaf aanslagjaar 2005, vóór aanslagjaar 2005 al dan niet voldoen aan de voorwaarden voor het verlaagd tarief 50

Afschrijvingen: invloed fiscaliteit (2) Geen toepassing van degressieve afschrijvingen op bepaalde activa Voorbeelden Immateriële vaste activa, met uitzondering van de investeringen in audiovisuele werken Personenwagens, auto’s voor dubbel gebruik en minibussen (uitgezonderd taxi’s en verhuur met bestuurder) Vaste activa waarvan de belastingplichtige het gebruik aan derden afstaat 51

Waardeverminderingen 52

Waardeverminderingen Artikel 100 KB / W. Venn. 30 juni 2001 Op de passiefrubriek ‘Herwaarderingsmeerwaarden’ mogen worden geboekt en gehandhaafd tot op het ogenblik waarop betrokken activa worden gerealiseerd De terugneming van waardevermindering op deelnemingen, effecten en andere waardepapieren, voor zover deze waardeverminderingen werden geboekt vóór 1 januari 1976 De terugneming van waardevermindering op IVA en MVA met onbeperkte gebruiksduur 53

Waardeverminderingen (2) Terreinen Bijkomende aankoopkosten op terreinen kunnen als waardevermindering geboekt worden tijdens het boekjaar van aanschaffing 54

Waardeverminderingen (3) Artikel 66 § 2 KB / W. Venn. 30 januari 2001 Waardevermindering op de aandelen en deelnemingen onder FVA ingeval duurzame minderwaarde of ontwaarding verantwoordt door de toestand, de rentabiliteit of de vooruitzichten van de vennootschap Waardevermindering op vorderingen (inclusief vastrentende effecten) onder FVA ingeval onzekerheid over de betaling van het geheel of gedeelte van de openstaande bedragen op vervaldag 55

Waardeverminderingen (4) Artikel 68 KB / W. Venn. 30 januari 2001 Waardeverminderingen op vorderingen op meer of ten hoogste één jaar ingeval onzekerheid over de betaling van het geheel of een gedeelte van de openstaande bedragen op vervaldag 56

Waardeverminderingen (5) Artikel 70 KB / W. Venn. 30 juni 2001 Waardevermindering op goederen in bewerking, indien de vervaardigingsprijs vermeerderd met het geraamd bedrag en de nog te maken kosten hoger is dan de nettoverkoopprijs op afsluitdatum Aanvullende waardeverminderingen op grond- en hulpstoffen, gereed product, handelsgoederen en onroerende goederen bestemd voor verkoop, om rekening te houden met de evolutie en hun realisatie- of marktwaarde, hetzij met de risico’s inherent aan de aard van de betrokken productie of van de gevoerde activiteit 57

Waardeverminderingen (6) Artikel 72 KB / W. Venn. 30 juni 2001 Waardevermindering op bestellingen in uitvoering, indien de vervaardigingsprijs, vermeerderd met het geraamd bedrag van de nog te maken kosten, hoger is dan de in de overeenkomst bedongen prijs Aanvullende waardeverminderingen om rekening te houden met de evolutie en hun realisatie- of marktwaarde, hetzij met de risico’s inherent aan de aard van de betrokken productie of van de gevoerde activiteit 58

Waardeverminderingen (7) Artikelen 74 en 75 KB / W. Venn. 30 juni 2001 Waardeverminderingen op geldbeleggingen en liquide middelen indien de realisatiewaarde op afsluitdatum lager is dan de aanschaffingswaarde Aanvullende waardeverminderingen om rekening te houden met de evolutie en hun realisatie- of marktwaarde, hetzij met de risico’s inherent aan de aard van de betrokken productie of van de gevoerde activiteit 59

Waardeverminderingen Geselecteerde topic 60

Waardeverminderingen op het niet opgevraagd gedeelte van aandelen of deelnemingen Problematiek Rekening 2800 Aanschaffingswaarde Rekening 2801 Nog te storten bedrag Boekwaarde participatie € 100, 00 € (80, 00) € 20, 00 Betrokken vennootschap heeft duurzaam geachte verliezen geleden die meer bedragen dan haar eigen vermogen, inclusief het niet volstort kapitaal. Hoe verwerken in de boekhouding? Oplossing (CBN advies 127 -2) Waardevermindering ten bedrage van € 20, 00 Voorziening voor risico’s en kosten bedrage van € 80, 00 (stortingsverbintenis is onvoorwaardelijk) 61

Vaste activa in aanbouw Rubriek 27 62

Vaste activa in aanbouw Activering van kosten (aanschaffingswaarde) totdat het vast actief bedrijfsklaar is => vervolgens overboeken naar de overeenstemmende rubriek binnen de materiële vaste activa Verantwoordingsstuk: interne afrekeningstaten gemaakte kosten 63

Vaste activa in aanbouw (2) Boekingsposten (1) 60 61 62 Grondstoffen Diensten & diverse goederen Bezoldigingen @ 4110 @ 440 @ 453 @ 454 @ 455 @ Terug te vorderen BTW @ leveranciers @ bedrijfsvoorheffing @ RSZ @ netto-lonen (registratie kost) 2700 4110 @ 72 Vaste activa in aanbouw Terug te vorderen BTW @ Geproduceerde VA @ 4510 @ Verschuldigde BTW (activering kost ) ……… ……. . . ……. 64

Vaste activa in aanbouw (3) Boekingsposten (2) 6302 @ 2709 Afschrijvingen MVA ……… @ Geb. afschrijvingen VA in aanbouw ……… (afschrijving geactiveerde kosten: aanschaff. waarde) 221 2709 @ 2700 Gebouwen. ……. Geboekte afschrijv. op VA in aanbouw @ Vaste activa in aanbouw @ 2219 @ Geboekte afschrijv. op gebouwen (bij voltooiing investeringsgoed ) ……. . . ……. 65

Rente op vreemd vermogen (intercalaire intresten) 66

Rente op vreemd vermogen volgens artikel 38 Voorwaarden voor activering Immateriële en materiële vaste activa: intresten voor de bedrijfsklaarheid Voorraden en bestellingen in uitvoering: productieperiode langer dan één jaar en betrekking hebben op een normale productieperiode Vermelding in de toelichting 67

Opneming van rente in de aanschaffingswaarde van IVA en MVA: CBN advies 126 -11 Enkel mogelijk voor rente op geleend vermogen Intresten worden geboekt in de overeenstemmende subrubriek ’ 65 Financiële kosten’ en worden op een zichtbare wijze via de rekening ‘ 6503 Geactiveerde intercalaire intresten’ op het actief geboekt Bedrijfsklaarheid van een voor verhuring bestemd gebouw: wanneer het gebouw verhuurbaar is, ook al is het maar gedeeltelijk of zelfs helemaal niet verhuurd 68

Opneming van rente in de aanschaffingswaarde van IVA en MVA: CBN advies 126 -11 (2) De intresten moeten betrekking hebben op een normale periode Geen activering van intresten indien De uitvoering van de werken een aanzienlijke vertraging hebben opgelopen Wanneer de werken voor hun voltooiing worden stopgezet Wanneer de oplevering van de werken of de ter beschikkingstelling van de installaties wordt uitgesteld 69

Opneming van rente in de aanschaffingswaarde van IVA en MVA: CBN advies 126 -11 (3) Indien de aanschaffingswaarde vermeerderd met de geactiveerde intresten boven de gebruikswaarde zou stijgen, moet men een uitzonderlijke afschrijving boeken voor dit verschil 70

Opneming van rente in de aanschaffingswaarde van IVA en MVA: CBN advies 126 -5 Problematiek Enkel activering van financiële kosten op schulden méér dan één jaar? Oplossing Principieel niet. De aard en de termijn van de ontleende kapitalen doen niets ter zake. Doorslaggevend is de band tussen het ontleende kapitaal en de te financieren activa. 71

Intercalaire intresten: boeking Boekingsposten (1) 5500 @ 1730 @ 4230 Bank ……… @ LT schulden @ KT schulden ……… (ontvangen lening) 6500 @ 5500 Rente ……… @ Bank ……… ( betaalde rente lening) 2700 @ 6503 Vaste activa in aanbouw en vooruitbetalingen @ Geactiveerde intercal. Intresten ……… (activering interest) 72

Intercalaire intresten: boeking (2) Boekingsposten (2) 2200 2210 49948 @ 7200 @ 2700 @ 49942 Terreinen Gebouwen Terugvorderbare BTW op aankopen ……… @ Geproduceerde VA @ Vaste activa in aanbouw @ Verschuldigde BTW op verkopen ……… ……… (ingebruikname MVA) 63020 @ 2219 Afschrijvingen MVA @ Afschrijvingen gebouwen ……… ( afschrijving gebouw, incl. intercalaire interest) 73

Casus 4: Vooruitbetalingen in vreemde valuta op materiële vaste activa Een onderneming koopt een materieel vast actief (machine) tegen 1. 000 $ waarvan zij 200. 000 $ vooruitbetaald. Bij het plaatsen van de bestelling dekt de onderneming het wisselrisico, verbonden aan het nog verschuldigde saldo, niet in. Omrekeningskoers bij vooruitbetaling is 0, 85 € Omrekeningskoers bij ontvangst eindfactuur is 0, 75 € Slotkoers afsluitdatum 0, 80 € 74

Casus 4: Vooruitbetalingen in vreemde valuta op materiële vaste activa Voorstel oplossing DT 2700 Vooruitbetaling op MVA DT 170. 000, 00 @ CT 44 Leveranciers CT 170. 000, 00 Boeking eindfactuur DT 2300 Machines @ CT 2700 Vooruitbetaling op MVA CT 44 Leveranciers DT 770. 000, 00 CT 170. 000, 00 600. 000, 00 Boeking vooruitbetaling 75

Casus 4: Vooruitbetalingen in vreemde valuta op materiële vaste activa Voorstel oplossing (2) Boeking omrekening aan slotkoers Herwaardering monetaire activa (= leveranciers) op afsluitdatum 1. 000 $ x 0, 80 € = 800. 000, 00 € DT DT 496 Omrekeningsverschillen $ @ CT 44 Leveranciers CT 30. 000, 00 76

Casus 4: Vooruitbetalingen in vreemde valuta op materiële vaste activa Commentaren Vooruitbetalingen op materieel vast activa zijn niet monetaire activa (geen omrekening aan slotkoers) CBN advies 152 -1 Boekingen van deviezenverrichtingen en verwerking van tegoeden en verplichtingen in deviezen in de jaarrekening 77

Casus 4: Vooruitbetalingen in vreemde valuta op materiële vaste activa Commentaren (2) Omrekening vreemde munten aankoop machine volgens principe 200. 000, 00 $ x 0, 85 € = 170. 000, 00 € 800. 000, 00 $ x 0, 75 € = 600. 000, 00 € Totaal = 770. 000, 00 € EN NIET VOOR 1. 000, 00 $ x 0, 75 € = 750. 000, 00 € 78

Casus 4: Vooruitbetalingen in vreemde valuta op materiële vaste activa Commentaren (3) Indien geen ‘compensatie’ van overige omrekeningen monetaire activa in $ DT 655 Resultaten uit de omrekening van vreemde valuta @ CT 496 Omrekeningsverschillen $ DT 30. 000, 00 CT 30. 000, 00 79

Casus 5: Vastrentende effecten in deviezen geboekt onder de rubriek ‘geldbeleggingen’ Problematiek omrekening vreemde munten en eventuele waardeverminderingen Effect A $ Aanschaffingswaarde (contantkoers 1 $ = 0, 85 €) Effect B € $ 1. 000 850, 00 1. 000 Beurswaarde op afsluitdatum 1. 030 (slotkoers op afsluitdatum 1 $ = 0, 70 €) 980 € 850, 00 80

Casus 5: Vastrentende effecten in deviezen geboekt onder de rubriek ‘geldbeleggingen’ Voorstel oplossing Effect A $ € Aanschaffingswaarde 1. 000 Beurswaarde op 31 december 1. 030 Waardevermindering Boekwaarde vóór omrekening tegen slotkoers Omrekeningsverschil Effect B $ 850, 00 € 1. 000 850, 00 980 - - - 20 -17, 00 1. 000 850, 00 980 833, 00 700, 00 686, 00 -150, 00 -147, 00 81

Casus 5: Vastrentende effecten in deviezen geboekt onder de rubriek ‘geldbeleggingen’ Commentaren CBN advies 152 -1: Boekingen van deviezenverrichtingen en verwerking van tegoeden en verplichtingen in deviezen in de jaarrekening Vastrentende effecten onder de rubriek ‘geldbeleggingen’ zijn monetaire posten Waardeverminderingen worden geboekt door toepassing van artikel 74 KB/W. Venn. 30 januari 2001. Berekening op basis van de contantkoers waartegen de betrokken activa werden geboekt bij aanschaf 82

Casus 5: Vastrentende effecten in deviezen geboekt onder de rubriek ‘geldbeleggingen’ Commentaren (2) Compensatie tussen de beursmeerwaarde-of minderwaarde uitgedrukt in vreemde valuatie en de koersevolutie van de betrokken activa ten opzichte van de €, is NIET toegestaan 83

Omrekening vreemde valuta 84

Omrekening van vreemde valuta - Basisprincipes Ontstaan van de verrichting: boeken op basis van koers van datum van verrichting (= contantkoers) Herwaardering einde jaar Monetaire activa: koers op inventarisdatum (= slotkoers) Niet-monetaire activa: geen herwaardering Uitzonderingen Niet-representatieve koersen Dekkingsverrichtingen 85

Artikel 34 KB/W. Venn. van 30 januari 2001 Op te nemen in de toelichting Methoden en grondslagen voor de omrekening van vreemde valuta Methoden voor de omrekening van de financiële staten van bijkantoren in het buitenland 86

Omrekening van vreemde valuta – Basisprincipes (2) Boekhoudkundige verwerking omrekeningsverschillen § Per munt geglobaliseerd, d. m. v. één rekening per munt voor negatieve (496) en voor positieve (497) § Saldo van 497 > 496: omrekeningswinst Niet in resultaat § Saldo van 496 > 497: omrekeningsverlies In kosten boeken § Compensatieverbod tussen munten 87

Omrekening van vreemde valuta – Basisprincipes (3) Liquide middelen: positieve als negatieve omrekeningsresultaten rechtstreeks in resultaat boeken Vooruitbetalingen en ontvangen vooruitbetalingen op vaste activa zijn niet-monetaire activa Integrale toerekening in resultaat toegelaten, indien: Consistente toepassing Duidelijke vermelding in de waarderingsregels 88

Casus 6: Dividenduitkering De algemene vergadering van een NV beslist op 29 juni 2009 tot een brutodividend van 25, 00 € per aandeel (10. 000 aandelen). De uitbetaling van het dividend zal geschieden vanaf 1 september 2009. Geef de boeking(en) in de jaarrekening afgesloten op 31 december 2008 en de eventuele boeking(en) in boekjaar 2009. 89

Casus 6: Dividenduitkering (2) Vooropgestelde oplossing a) Jaarrekening 31 december 2008 DT DT 694 Vergoeding van het kapitaal 250. 000, 00 @ CT 471 Dividenden over het boekjaar b) Betaalbaarstelling op 1 september 2009 250. 000, 00 DT DT 471 Dividenden over het boekjaar @ CT 453 Roerende voorheffing CT CT 62. 500, 00 Een toegepaste roerende voorheffing van 0% of 15% wordt ook als een correct antwoord beschouwd 90

Casus 6: Dividenduitkering (3) c) Betaling DT CT DT 471 Dividenden over het boekjaar 187. 500, 00 DT 453 Roerende voorheffing 62. 500, 00 @ CT 55 Bank 250. 000, 00 91

CBN advies 133/5 Interimdividend versus tussentijds dividend (14 januari 2009) Vervangt CBN 118/1 Vergoeding van het kapitaal – Tussentijdse dividenden Basis: cassatiearrest van 23 januari 2003 92

CBN advies 133/5 Interimdividend W. Venn. artikelen 618 (NV) en 657 (Comm. VA) Bevoegdheid van de raad van bestuur Basis uitkering Winst van het lopende boekjaar Vermeerderd met overgedragen winst of verminderd met overgedragen verlies Zonder onttrekking aan de reserves die volgens een wettelijke of statutaire bepaling zijn, of moeten gevormd worden 93

CBN advies 133/5 Interimdividend (2) Raad van bestuur kan niet over een eigenvermogenscomponent beschikken Staat van actief en passief niet ouder dan 2 maanden (te rekenen vanaf de beslissing raad van bestuur) Controle(verslag) door commissaris 94

CBN advies 133/5 Interimdividend (3) Geen beslissing tot interimdividend in de periode van 6 maanden na afsluiting boekjaar Goedkeuring jaarrekening voorgaand boekjaar Tweede interimdividend kan pas vanaf 3 maanden na beslissing eerste interimdividend 95

CBN advies 133/5 Interimdividend (4) Artikel 617 W. Venn. is tevens van toepassing (beperking op uitkeerbaarheid van dividenden en tantièmes) Voorbeeld: cijfers in € Geplaatst kapitaal (volledig volstort) Wettelijke reserve Overgedragen winst Winst lopend boekjaar Niet afgeschreven oprichtingskosten 70. 000, 00 7. 000, 00 8. 000, 00 15. 000, 00 11. 000, 00 Berekening: Uitkeerbaarheid interimdividend 8. 000, 00 + 15. 000, 00 = 23. 000, 00 Beperking ingevolge artikel 617 23. 000, 00 – 11. 000, 00 = 12. 000, 00 maximaal uitkeerbaar interimdividend 96

CBN advies 133/5 Boekingen interimdividend Beslissing raad van bestuur DT 694 Vergoeding van het kapitaal & CT 471 Dividenden over het boekjaar x x Toekenning of betaalbaarstelling interimdividend DT 471 Dividenden over het boekjaar x & CT 453 Roerende voorheffing x 97

CBN advies 133/5 Boekingen interimdividend (2) Betaling DT 453 Roerende voorheffing DT 471 Dividenden over het boekjaar & CT 55 Bank x x x Interimdividend = voorschot op dividenduitkering einde boekjaar Algemene vergadering kan andere beslissing nemen ! Terugbetaling conform artikel 619 W. Venn. (uitkering in strijd met statuten of W. Venn. ) 98

CBN advies 133/5 Tussentijds dividend Geen expliciete regeling in W. Venn. Beslissing algemeen vergadering op gelijk welk ogenblik (cassatiearrest 23 januari 2003) Basis uitkering: Beschikbare reserves Overgedragen winst NIET: winst van het lopende boekjaar ! 99

CBN advies 133/5 Tussentijds dividend (2) CBN beveelt aan om geen tussentijds dividend uit te keren tussen afsluitdatum en moment van goedkeuring jaarrekening Boekingen: idem als interimdividend Tussentijds dividend # voorschot 100

Casus 7 : Waardeverminderingen op vorderingen Onder de rubriek ‘vorderingen op ten hoogste één jaar’ is een bedrag terug te vinden van 8. 960, 00 € (inclusief 12% BTW). De zaakvoerder oordeelt dat de inning van deze overige vordering dubieus is en het geschatte verlies is 60%. Geef de boekingen in de jaarafsluiting per 31 december 2009? 101

Casus 7 : Waardeverminderingen op vorderingen (2) Voorgestelde oplossing DT a) DT 417 Dubieuze debiteuren @ CT 416 Diverse vorderingen DT 6510 Waardeverminderingen op vlottende activa @ CT 419 Geboekte waardeverminderingen CT 8. 960, 00 DT 4. 800, 00 CT 4. 800, 00 102

Casus 7 : Waardeverminderingen op vorderingen (3) Geschatte verlies 60% Vordering inclusief BTW 12% Maatstaf 8. 960, 00 8. 000, 00 5. 376, 00 576, 00 4. 800, 00 103

Waardeverminderingen Artikel 68 KB/W. Venn. 30 januari 2001 Waardeverminderingen op vorderingen op meer of ten hoogste één jaar ingeval onzekerheid over de betaling van het geheel of een gedeelte van de openstaande bedragen op vervaldag 104

Forfaitaire waardeverminderingen op vorderingen: CBN advies 127 -1 Toegestaan onder volgende voorwaarden Zeer talrijk cliënteel (bv. openbare nutsbedrijven) Kleine bedragen Forfaitair percentage wordt getoetst aan economische werkelijkheid en jaarlijks herzien Voor de statistische ontleding moet men homogene groepen rangschikken 105

Casus 7: Resultaatverwerking Gegevens: zie afzonderlijke bijlage 106

Casus 7: Resultaatverwerking (2) Gevraagd : Geef de journaalpost van de resultaatverdeling Mag er in deze situatie overgegaan worden tot uitkering? Toon mathematisch aan. Er ontbreekt een (sub)rubriek in de balans. Dewelke? 107

Casus 7: Resultaatverwerking (3) Voorgestelde oplossing Resultaatverwerking: Resultaat van het boekjaar Overgedragen verlies Subtotaal Wettelijke reserve 5% Beschikbare reserve 40% x 10. 500 Tantièmes 5 x € 792 Dividend 5% x 13. 000 Overgedragen winst € 10. 500, 00 < 500, 00 > 10. 000, 00 < 500, 00 > < 4. 200, 00 > < 3. 960, 00 > < 650, 00 > 690, 00 108

Casus 7 : voorgestelde oplossing (2) ACTIVA Balans na de winstverdeling Oprichtingskosten Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Vorderingen op meer dan 1 jaar Voorraden Vorderingen op ten hoogste 1 jaar Liquide middelen PASSIVA 750, 00 Gestort kapitaal 13. 000, 00 5. 100, 00 Uitgiftepremies 11. 000, 00 Reserves 1. 500, 00 9. 075, 00 12. 000, 00 Overgedragen resultaat 4. 150, 00 Winst van het boekjaar 690, 00 Voorzieningen voor 10. 975, 00 risico’s en kosten 1. 600, 00 1. 000, 00 Schulden op ten hoogste 1 jaar 17. 835, 00 Overlopende rekeningen 1. 275, 00 44. 975, 00 109 44. 975, 00

Casus 7: voorgestelde oplossing (3) Journaalpost DT 694 DT 693 Vergoeding van het kapitaal Over te dragen winst DT 690 DT 6921 DT 695 Overgedragen verlies vorig jaar Toevoeging wettelijke reserve Toevoeging aan overige reserves Vergoeding bestuurders & CT 141 CT 130 CT 133 CT 471 CT 472 CT 140 Overgedragen verliezen Wettelijke reserve Beschikbare reserve Dividend over het boekjaar Tantièmes over het boekjaar Overgedragen winst DT 650, 00 690, 00 500, 00 4. 200, 00 3. 960, 00 CT 500 4. 200 650 3. 960 690 110

Casus 7: voorgestelde oplossing (4) b) Beperking op de uitkeerbaarheid van dividenden en tantièmes Netto-actief na uitkering : Kapitaal Uitgiftepremie Reserves Overgedragen resultaat 13. 000, 00 1. 500, 00 9. 075, 00 690, 00 24. 265, 00 Niet afgeschreven oprichtingskosten Niet afgeschreven O & O Totaal < 750, 00 > < 3. 750, 00 > 19. 765, 00 111

Casus 7: voorgestelde oplossing (5) Onbeschikbaar eigen vermogen : Gestort kapitaal 13. 000, 00 Niet uitkeerbare reserves - uitgiftepremies 1. 500, 00 - WR 1. 250, 00 - Onbeschikbare reserves 2. 500, 00 - Reserve voor eigen aandelen 1. 000, 00 Totaal 19. 250, 00 Besluit: uitkering is mogelijk 112

Casus 7: voorgestelde oplossing (6) c) Ontbrekende rubriek Geldbeleggingen, eigen aandelen 113

Casus 8 : Financiële vaste activa versus geldbelegging Op datum van 15 november 2008 koopt een vennootschap 2. 000 aandelen als speculatieve belegging; de eenheidsprijs bedraagt 9, 00 EUR. Bij de jaarafsluiting, staan deze aandelen 12. 00 EUR genoteerd. a) Geef de boekingen op datum van aanschaf en afsluitdatum b) Hoe kunnen de eventuele aankoopkosten worden opgenomen in de boekhouding ? 114

Casus 8: Voorgestelde oplossing a) Aankoop DT 51 Aandelen @ CT 55 Bank DT 18. 000, 00 CT 18. 000, 00 Bij de jaarafsluiting mag geen rekening worden gehouden met de marktkoers wanneer die hoger is dan de aanschaffingswaarde. b) Aankoopkosten De aankoopkosten mogen rechtstreeks opgenomen worden in de resultatenrekening of in de aanschaffingswaarde van de aandelen. 115

Casus 9 : Bestellingen in uitvoering Een klant plaatst in 2008 een bestelling voor 7. 018, 00 EUR, BTW aan 21% inbegrepen. Een voorschot wordt op 3 december 2008 gefactureerd voor 2. 105, 40 EUR, BTW inbegrepen. De betaling werd ontvangen op 30 december 2008. De levering is voorzien in februari 2009. Wat wordt in 2008 geboekt in de boekhouding van de leverancier? 116

Casus 9: Voorgestelde oplossing a) Boeking facturatie voorschot DT 40 Handelsvorderingen DT 2. 105, 40 @ CT 46(1) (Ontvangen) Vooruitbetalingen op bestellingen @ CT 451 Te betalen BTW CT 1. 740, 00 365, 40 b) Boeking ontvangen betaling DT 55 Bank @ CT 40 Handelsvorderingen DT 2. 105, 40 CT 2. 105, 40 117

Bestellingen in uitvoering: Artikel 71 118

KB / W. Venn. 30 januari 2001 Bestellingen in uitvoering: art. 71 Completed contract method (CCM) Percentage of completion method (PCM) Waardeverminderingen Voorziening voor risico’s en kosten (= correctie op een actiefpost !) 119

Completed contract method Winstname bij afloop/oplevering project of bestelling in uitvoering Activering van kosten Gefactureerde en/of ontvangen voorschotten op balans (rekening 46) 120

Percentage of Completion method Vervaardigingsprijs vermeerderd met winstopslag - A rato der vordering van de productie of werkzaamheden - Moet met voldoende zekerheid als verworven worden beschouwd - Boeking: DT 371 Toegerekende winst & CT 7171 Toegerekende winst 121

Casus 10 : Uitgestelde belastingen bij verkoop materieel vast actief Gegeven € Verkoop van kantoormeubilair in 2008 Aanschaffingswaarde kantoormeubilair Geboekte afschrijving kantoormeubilair Verkoopprijs 50. 000, 00 45. 000, 00 35. 000, 00 122

Casus 10 : Uitgestelde belastingen bij verkoop materieel vast actief (vervolg) Het bedrag van 35. 000, 00 EUR wordt in 2009 herbelegd in een nieuwe machine, lineair over 10 jaar af te schrijven Aanslagvoet: 33, 99%. De onderneming sluit het boekjaar 2008 af met een fiscale winst Afsluitdatum: 31 december Betalingsaspect buiten beschouwing laten Gevraagd: Geef de boekingen in 2008 en de afsluitposten op 31 december 2009 met betrekking tot deze transactie ! 123

Casus 10: Voorgestelde oplossing Antwoord DT 40/416 Handels of diverse vorderingen DT 42. 350, 00 & CT 707 Verkopen materiële vaste activa CT 451 BTW op verkopen DT 2409 Afschrijvingen op kantoormeubilair DT 707 Verkopen materiële vaste activa CT 35. 000, 00 7. 350, 00 45. 000, 00 35. 000, 00 & CT 2400 Kantoormeubilair CT 763/741 Meerwaarde op realisatie MVA 50. 000, 00 30. 000, 00 Omschrijving: Verkoop van kantoormeubilair in 2008 124

Casus 10: Voorgestelde oplossing (vervolg) DT DT 689 Overboeking naar de belastingvrije reserves DT 680 Overboeking naar de uitgestelde belastingen CT 19. 803, 00 10. 197, 00 & CT 132 Belastingvrije reserves CT 1682 Uitgestelde belastingen op gerealiseerde meerwaarde op MVA 19. 803, 00 10. 197, 00 Omschrijving: overboeking naar belastingvrije reserves per 31 december 2008 125

Casus 10: Voorgestelde oplossing (vervolg) DT 6302 Afschrijvingen op MVA & CT 2319 Geboekte afschrijvingen op machines DT 3. 500, 00 CT 3. 500, 00 Omschrijving: Boeking afschrijving per 31 december 2009 op machines 35. 000, 00 € x 10% 126

Casus 10: Voorgestelde oplossing (vervolg) DT 1. 980, 30 DT 132 Belastingvrije reserves & DT 1682 Uitgestelde belastingen op gerealiseerde meerwaarde op MVA & CT 789 Onttrekking aan de belastingreserves CT 780 Onttrekking aan de uitgestelde belastingen CT 1. 019, 70 1. 980, 30 1. 019, 70 Omschrijving: Geleidelijke overboeking per 31 december 2009 van de belastingvrije reserve, naarmate deze gespreid belastbaar werd (10% per boekjaar). 127

Voorzieningen voor uitgestelde belastingen Betreft belastingsverplichtingen, ontstaan door activiteiten van het huidige boekjaar, maar die door fiscale maatregelen slechts in latere jaren effectief zullen worden belast 128

Toepassingsgebied Artikelen 76 en 95 W. Venn. / KB 30 januari 2001 Kapitaalsubsidies Gerealiseerde meerwaarden op immateriële en materiële vaste activa en op effecten die zijn uitgegeven door de Belgische overheid waarvan de belastbaarheid gespreid is 129

Waardering Bepaling bij de aanvang als het bedrag aan belastingen dat op de subsidie of meerwaarde zou zijn geheven mocht de belastbaarheid niet zijn uitgesteld Waardering NA aftrek van de belastingsvermindering en vrijstellingen Aanpassingen van het passiefbedrag ingeval wijziging fiscale toestand 130

Boekhoudkundige verwerking Op de balans geboekt als afzonderlijke post op het passief in de rubriek ‘Voorzieningen en uitgestelde belastingen’ Geleidelijk aan worden de uitgestelde belastingen afgeboekt, gelijkmatig met de afboeking van de betrokken kapitaalsubsidies of de opneming van de betrokken meerwaarde in het belastbaar resultaat - Overboeking naar de uitgestelde belastingen (rek. 680 -689) - Onttrekking aan de uitgestelde belastingen (rek. 780 -789) 131

Boekhoudkundige verwerking (2) Latere aanpassingen van het bedrag van de uitgestelde belastingen (als gevolg van wijziging belastingvoet) zullen voor: a) kapitaalsubsidies → rechtstreeks worden toegevoegd aan de kapitaalsubsidies b) herwaarderingsmeerwaarden → rechtstreeks worden toegevoegd aan de belastingsvrije reserves 132

Casus 11 : Waardering voorraden Handelsgoederen worden gewaardeerd volgens de FIFO-methode. Van het artikel XY zijn er 300 stuks in voorraad. Beginvoorraad: 0 Opeenvolgende aankopen: 520 stuks aan 15 EUR/stuk 100 stuks aan 10 EUR/stuk Verkopen: 320 stuks Marktprijs bij de jaarafsluiting: 12 EUR/stuk Waardeer deze voorraad en geef de afsluitboeking(en) die uit deze inlichtingen voortvloeien 133

Casus 11: Voorgestelde oplossing De voorraad is samengesteld uit 200 stuks aangekocht aan 15 EUR en 100 stuks aangekocht aan 10 EUR. Voor de stukken aangekocht aan 15 EUR, is de marktwaarde lager dan de aanschaffingswaarde. Waardering van de voorraad: 200 stuks aan 12 EUR 100 stuks aan 10 EUR 2. 400 1. 000 Totaal 3. 400 De waardering aan marktwaarde loopt niet over een rekening waardevermindering. 134

Casus 11: Voorgestelde oplossing (vervolg) Ofwel DT 34 Handelsgoederen @ CT 6094 Voorraadwijzigingen handelsgoederen Ofwel DT 6094 Voorraadwijzigingen handelsgoederen @ CT 34 Handelsgoederen DT 3. 400, 00 CT 3. 400, 00 600, 00 135

Casus 12 : Financiële vaste activageldbelegging In een groep controleert vennootschap A twee dochters B en C. Vennootschap B koopt voor 50. 000, 00 EUR aandelen aan die 12% vertegenwoordigen van het stemrecht in C. Boek deze aankoop in de onderneming B ? 136

Casus 12: Voorgestelde oplossing Antwoord : B en C zijn beiden gecontroleerd door A, bijgevolg zijn het verbonden vennootschappen. DT DT 2800 Deelnemingen in verbonden CT 50. 000, 00 ondernemingen @ CT Aan bank 50. 000, 00 137

Ter herinnering 138

Waarderingsregels: Art. 28 KB/W. Venn 30 januari 2001 § 1 Vastlegging waarderingsregels door bevoegd bestuursorgaan - inventarisboek - samenvatting in de toelichting - verslagenboek bestuursorgaan GOING CONCERN § 2 discontinuïteit - oprichtingskosten volledig afschrijven - vaste en vlottende activa boeken aan vermoedelijke realisatiewaarde - boeken van voorzieningen voor risico’s en kosten 139

Afwijking waarderingsregels: Art. 29 KB/W. Venn 30 januari 2001 Verplichte afwijking indien de toepassing van de (wettelijke) waarderingsregels niet zou leiden tot het getrouw beeld van de jaarrekening Voorwaarden - Vermelding en verantwoording in de toelichting - Vermelding van de geraamde invloed op het vermogen, de financiële positie en het resultaat van de vennootschap 140

Wijziging waarderingsregels: Art. 30 KB/W. Venn 30 januari 2001 Stelselmatige en identieke toepassing van het ene op het andere boekjaar Uitzondering: wijziging uit hoofde van belangrijke wijzigingen - In de activiteiten van de vennootschap - In de structuur van haar vermogen - In economische dan wel technologische omstandigheden Voorwaarden - Vermelding en verantwoording in de toelichting - Vermelding van de geraamde invloed op het vermogen, de financiële positie en het resultaat van de vennootschap 141

Aanschaffingswaarde: Art. 35 KB/W. Venn 30 januari 2001 Elk actiefbestanddeel wordt verplicht gewaardeerd aanschaffingswaarde, onder aftrek van afschrijvingen en waardeverminderingen Uitzonderingen: - Art. 29: zie supra - Art. 57: herwaarderen van bepaalde activa - Art. 67 en 77: boeking vorderingen en schulden aan nominale waarde - Art. 69: boeking bepaalde voorraden aan lagere marktwaarde - Art. 71: boeking bestellingen in uitvoering volgens de completed contract method of percentage of completion method - Art. 73: boeking vastrentende effecten volgens actuariële rendement 142

Aanschaffingswaarde: Art. 35 KB/W. Venn 30 januari 2001 (2) Aanschaffingsprijs volgens artikel 36 Vervaardigingsprijs volgens artikel 37 Inbrengwaarde volgens artikel 39 143

Aanschaffingsprijs volgens artikel 36 Aankoopprijs + bijkomende kosten zoals niet terugbetaalbare belastingen en vervoerskosten: - Leveringskosten - Laad- en loskosten - Verloren verpakking - Verzekeringskosten - Installatiekosten - Invoerrechten - Makelaarskosten Vermelding op betrokken factuur of afzonderlijk aangerekend! 144

Aanschaffingsprijs volgens artikel 36 (2) Aanschaffingsprijs van een door ruil verkregen actiefbestanddeel = Marktwaarde van het in ruil hiervoor overgedragen actiefbestanddeel (schatting op ruildatum) Uitzondering: marktwaarde van het in ruil verkregen bestanddeel indien waarde moeilijk vast te stellen is 145

Vervaardigingsprijs volgens artikel 37 Aanschaffingsprijs grond-en hulpstoffen + rechtstreekse productiekosten Verplicht + evenredig deel onrechtstreekse productiekosten (normale productieperiode) + rente op vreemd vermogen (Art. 38) (beperkt toepassingsgebied) Optioneel 146

Inbrengwaarde volgens artikel 39 Bedongen waarde bij inbreng (mag niet hoger zijn dan marktwaarde) Exclusief belastingen en taksen (= resultatenrekening of oprichtingskosten) 147

Waardering aan een vast bedrag Art. 42 KB/W. Venn. 30 januari 2001 Voorwaarden - Klein materiaal, grond- en hulpstoffen - Bestendig hernieuwd - Aanschaffingswaarde is te verwaarlozen in verhouding tot het balanstotaal - De hoeveelheid, de waarde en de samenstelling wijzigt niet aanmerkelijk van het ene tot het andere boekjaar 148

Uw contact KPMG Fiduciaire Bourgetlaan 40 1130 Brussel Tel + 32 2 708 48 98 Fax +32 2 708 43 99 GSM+32 495 59 33 58 Patrick Valckx Vennoot KPMG Erkend boekhouder Bedrijfsrevisor pvalckx@kpmg. com www. kpmg. be 150