Adipositas en galsteenlijden Jaap Seidell VU en VU

Adipositas en galsteenlijden Jaap Seidell, VU en VU medisch centrum, Amsterdam, Netherlands Delft, 26 januari 2010

"Benefits Supervisor Sleeping“, Lucian Freud Thursday, May 15, 2008 Obesity Allows Artist to Hit the Jackpot With the sale Freud gained the honour of his painting selling for the highest dollar value of any painting ever painted by a living artist ($33. 6 million dollars).

Obesity in the Netherlands adults- self reported height and weight CBS

Incidence of cholecystectomy plus symptomatic gallstones per 100, 000 person years in women (Stampfer et al, AJCN, 1992) Rell. Risk Body mass index

Inpatient hospital days per 1000, personyears in women by weight status. (Liu et al, J Publ Health 2008) Adjusted for age, SES, smoking, alcohol, parity, HRT, disease history

Incidence of gallstone disease in US men (Tsai et al, AJCN 2004) Rell. Risk Waist circ. (cm) Adjusted for age, PA, fiber, diuretics, NSAID, smoking, alcohol, caffeine, energy

Weight change and risk for gallbladder disease Weight change BMI adjusted relative risk 10+ kg loss 2. 0 (1. 6 -2. 5) 4. 0 -9. 9 kg loss 1. 5 (1. 3 -1. 7) < 4 kg loss or gain 1. 0 (ref. ) 3. 9 -9. 9 kg gain 0. 9 (0. 8 -1. 0) 10+ kg gain 1. 1 (0. 8 -1. 3) Stampfer et al, AJCN 1992

Mechanisms linking obesity and gallbladder disease • Defective gallbladder motility ? • Hyperinsulinemia (increased heapic cholesterol secretion / supersauration (through HMG Co. A, or hepatic LDL receptors). • Dieting (e. g. fat restrtiction/ bariatric surgery). • Confounders: thiazide diuretics, fiber intake, PA, alcohol

Determinants of obesity- foresight UK, 2007

Relative risks associated with obesity Greatly increased (>3) Moderately increased (2 -3) Slightly increased (1 -2) NIDDM CHD Cancer breast cancer (in post menopausal women), endometrial, colon Gallbladder disease Hypertension Reproductive hormone abnormalities Dislipidemias Osteoarthritis Polycystic ovary syndrome Insulin Resistance Hyperuricemia and gout Impaired fertility Breathlessness Sleep apnoea Low back pain Anaesthesia complications Fetal defects in maternal obesity

The larger the reduction in body weight the lower the risk of diabetes during the study DPS Weight change (%) from baseline to year 1 OR Quintile Mean Range for DM 95% CI 1 2 -11 -5 -22; -7 -7; -3 0. 17 0. 39 (0. 05 -0. 50) (0. 17 -0. 92) 3 -2 -3; -1 0. 87 (0. 43 -1. 76) 4 +0 -1; +1 1 5 +3 +1; +16 2. 18 (1. 15 -4. 15)

Reduction of the risk of diabetes with the lifestyle intervention was largest in the lowest baseline BMI tertile - DPS BMI (kg/m 2) Relative Risk < 28. 6 - 32. 1 32. 2 - 0. 22 0. 34 0. 59 95% CI 0. 06 - 0. 77 0. 15 - 0. 79 0. 31 - 1. 09

Obese patients have unrealistic weight loss goals Outcome Weight (lbs) % Reduction Initial 218 0 Dream 135 38 Happy 150 31 Acceptable 163 25 Disappointed 180 17

Niveau van Risico Volwassenen BMI (kg/m 2) Buikomvang Comorbiditeit* <102 cm (m), <88 cm (v) 102 cm (m), 88 cm (v) 20 -25 Geen verhoogd risico 25 -30 Licht verhoogd risico Hoog risico 30 -35 Hoog risico Zeer hoog risico 35 -40 Zeer hoog risico Extreem hoog risico >40 Extreem hoog risico Groen Algemene adviezen over leefstijl en gezonde voeding Geel Algemene adviezen over leefstijl en gezonde voeding Oranje Gecombineerde leefstijlinterventies Rood Gecombineerde leefstijlinterventies; overweeg medicatie** Donker rood Gecombineerde leefstijlinterventies; overweeg medicatie**; overweeg chirurgie** * Diabetes mellitus type 2, hypertensie, cardiovasculaire aandoeningen, dyslipidemie, artrose en slaap apneu. ** Deze interventies pas overwegen indien gewichtsverlies met gecombineerde leefstijlinterventies onvoldoende effectief blijkt na 1 jaar (<5% gewichtsverlies). Het gaat bij ketenzorg om een sluitende keten van: • Preventie • Vroege opsporing • Zelfmanagement • Behandeling • Begeleiding Welke van deze onderdelen van de keten worden ingezet, is afhankelijk van het niveau van risico

Piramide Ketenzorg Volwassenen Niveau van preventie: Zorggerelateerde preventie Morbide obesitas & Obesitas Gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico: Interventie: Extreem hoog risico* Gecombineerde leefstijlinterventies; overweeg medicatie; overweeg chirurgie Zeer hoog risico* Gecombineerde leefstijlinterventies; overweeg medicatie Hoog risico* Gecombineerde leefstijlinterventies Licht verhoogd risico Algemene adviezen over leefstijl en gezonde voeding Geen verhoogd risico Algemene adviezen over leefstijl en gezonde voeding Obesitas Zorggerelateerde preventie Obesitas & Overgewicht Geïndiceerde preventie Selectieve preventie Normaal gewicht Universele preventie * Verzekerde zorg volgens Cv. Z Zorggerelateerde preventie: PON Geïndiceerde preventie: PON / CGL Selectieve en universele preventie: CO / CGL / Platform KCO (De leden van het Platform richten zich m. n. op selectieve en universele preventie. Het KCO zelf richt zich op de gehele keten)

Ketenzorgproject Intensieve zorg voor patiënten met co-morbiditeit en ernstige Beperkingen(2 e/3 e lijn) hoger ernstige obesitas Afhanke -lijkheid / Kosten obesitas overgewicht Professionele behandeling in de eerste lijn Vroegsignalering Advisering en ondersteuning/ zelfmanagement gezondheidsbevordering/ advies op maat lager Preventie

Ketenzorgproject: partners hoger Isala klinieken, MCC-klik ernstige obesitas Afhanke -lijkheid / Kosten obesitas overgewicht MCC-klik, Progez, Icare (thuiszorg), Achmea Groene Land Icare (thuiszorg) GGD IJssel-Vecht, Sportservice Zwolle gezondheidsbevorderende instellingen lager Preventie

Conclusies • Obesitas is een belangrijke determinant van galsteenlijden • Gewichtsverlies is onafhankelijk daarvan ook een voorspeller. • Preventie en goede ketenzorg bij obesitas kunnen belangrijke bijdragen leveren aan preventie van gaklsteenlijden • Organisatie van de zorg (preventie in zorg) zal de komende jaren worden verbeterd (partnerschap overgewicht)