ACL SERVSTE TRAJ Do Dr brahim KZCEL Cerrahpaa

ACİL SERVİSTE TRİAJ Doç. Dr. İbrahim İKİZCELİ İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Başkanı

v. Triaj v. Fransızca v. Seçmek v. Sınıflamak v. Türlerine göre ayırmak manasına gelir vİlk kez II. Dünya Şavaşında yaralı askerlere gereksinimleri doğrultusunda acil bakım girişiminde bulunmak üzere öncelik hakkı tanınması nedeni ile kullanılmıştır.

v. Rutin triaj v. Hayati tehlikesi olan ve multipl sistem yaralanması olanlar önce tedavi edilir v. Afet Triajı: v. Yaralı sayısı, kurtarıcı sayısından fazla ise hayatta kalma şansı daha fazla olan, müdahalesinde daha az zaman, malzeme ve personel gerektiren kişilere öncelikli olarak müdahale edilir

Triajda amaç v Hastanın durumunun hayati olup olmadığının, v Extremiteyi tehdit edip etmediğinin, v Semptomların giderilmesi için acil tedavi gerektirip gerektirmediğinin belirlenmesidir.

Triaj ile…. v. Hastanelerde sekonder afetler önlenir (aşırı yüklenme), v. Uygun tedavi ile sağkalım artar, v. Morbidite azalır, v. Komplikasyonlar ve geç ölümleri azalır, v. Kaynaklar uygun kullanılır.

Rutin Acil Servis Triajı v Temel veya ileri triaj sistemleri kullanılabilir v Acil servis triajı, doktorlar, hemşireler veya paramedikler tarafından yapılabilir.

Temel Triaj Sistemi v Sınırlı bir hikaye v Vital bulgular v Fizik bulgular alınır v Kullandığı ilaçlar v İlaç alerjileri sorulur ve hasta uygun alana yönlendirilir.

İleri Triaj Sistemi v İleri triaj sisteminde temel triaj sistemine ek olarak, bazı tanısal testler (örneğin; X-ray, kan ve idrar tetkikleri) istenir. v Daha sonra hastalar aciliyetine göre uygun bakım alanlarına veya acil servis hekiminin muayenesi için bekletilirler.

Hekim Triajı v Hekim tek ya da hemşire ile beraber triaj değerlendirmesi yapar. v Bu sistemde basit sorunlar (örneğin; otitis media, sütür alımı gibi) hızla tedavi edilir ve hasta triaj alanından taburcu edilir. v Ancak hekimin triajda çalışmasının maliyeti genellikle bu sistem için engelleyicidir.

Triaj Sistemi Sınıflandırılması Durumu satabil olmayan hastanın tedavisi bitinceye kadar her tıbbi basamakta yeniden yapılan sürekli ve süregen olan triajda 2 li, 3 lü, 4 lü ve 5 li olmak üzere değişik sınıflandırma sistemleri kullanılmaktadır.

Acil Servis Triaj Sistemleri 2 li Triaj Sistemi Acil değil 3 lü Triaj Sistemi Çok acil Acil değil 4 lü Triaj Sistemi Hayatı tehdit edici Çok acil Acil değil 5 li Triaj Sistemi Resusitasyon Çok acil Acil değil Sevk

Emergency Severity Index v ESI acile başvuran hastaları aciliyet durumlarına ve kullanacakları kaynaklara göre ayıran basit 5 seviyeli bir triaj sistemidir. v Triaj sorumlusu 4 soruya cevap arar. 1. Bu hasta ölmek üzere olan bir hasta mı? 2. Bu hasta bekleyemeyecek durumda olan bir hasta mı? 3. Bu hasta acil serviste kaç kaynağa ihtiyaç duyar? 4. Bu hastanın vital bulguları nedir?

ESI Algoritması Hasta ölmek üzere mi? Evet 1 Hayır Evet Bekleyemeyecek durumda mı? 2 Hayır Kaç kaynak kullanmak gerekecek? HİÇ BİR 5 4 Anormal ÇOK Vital bulguları Normal 3

ESI Kaynaklar Kaynak Sayılanlar Kaynak Sayılamayanlar Laboratuar Anemnez, fizik muayene (Tam kan, biyokimya, tam idrar) EKG, Direkt grafi, USG, BT IV sıvılar SF Enjeksiyon (IV/IM), Nebül Oral tedavi, tetanoz, reçete Konsültasyon Basit girişim (Sütür, foley) Komplike girişim=2 (sedasyon) Pansuman, atel uygulama

Travma Triajı v. ATLS ye göre; T 1 (Kırmızı): Acil hayat kurtarıcı önlemlere gereksinim var T 2 (Sarı): 2 -4 saat içinde kontrol gereksinimi var T 3 (Yeşil): 4 saat içinde tedavi ihtiyacı yok T 4 (Mavi): İmkanlar yeterli ise erken tedavi edilmesi gerekli ancak taburculuk ihtimali yok

Travma Triajı Uygulama v Hasta yürüyor mu? v. Evet (YEŞİL) v. Hayır v. Hasta soluyor mu? v. Hava yolu açıldıktan sonra hayır (Ölü) v. Hava yolu açıldıktan sonra evet (KIRMIZI) v. Kendiliğinden soluyor

Travma Triajı Uygulama v Solunum sayısı kaç? v. Dakikada 30 üzeri veya 10 un altı (KIRMIZI) v. Dakikada 10 -30 v. Nabız veya kapiller dolaşım nasıl? v. Nabız 40 ın altı veya 120 nin üzeri (Veya kapiller dolaşım 2 sn üzeri) (KIRMIZI) v. Nabız 40 -120 arası (Veya kapiller dolum 2 sn altı) (SARI)

T. C. Sağlık Bakanlığı Triaj Sistemi KIRMIZI v Kategori 1: Hayatı tehdit eden ve hızlı agresif yaklaşım ve acil olarak eş zamanlı değerlendirme ve tedavi gerektiren durumlar. Bu durumlarda hasta hiç bekletilmeden kırmızı alana alınır. v Kategori 2: Hayatı tehdit etme olasılığı yüksek olan ve 10 dakika içerisinde değerlendirilip tedavi edilmesi gerekli durumlar.

T. C. Sağlık Bakanlığı Triaj Sistemi SARI v Kategori 1: Hayatı tehdit etme olasılığı, uzuv kaybı riski ve önemli morbidite oranı olan durumlar. v Kategori 2: Orta ve uzamış dönem belirtileri olan ve ciddiyet potansiyeli taşıyan durumlar.

T. C. Sağlık Bakanlığı Triaj Sistemi YEŞİL v Ayaktan başvuran, genel durumu itibariyle stabil olan ve ayaktan tedavisi sağlanabilecek basit sağlık sorunları bulunan hastalar.

Devlet Hastanesi Triaj Durumu v. Kırmızı v. Sarı v. Yeşil v. Toplam : : 102 235 574 911 (0, 6 (1, 3 (3, 2 (5, 1 hasta/gün) (%11, 2) hasta/gün) (%25, 8) hasta/gün) (%63) hasta/gün)

Eğitim Araştırma Hastanesi Triaj Durumu v Kırmızı v Sarı v Yeşil v Toplam : 6966 : 92013 : 79447 : 178426 (38, 7 hasta/gün) (%3, 9) (511, 2 hasta/gün) (%51, 6) (441, 4 hasta/gün) (%44, 5) (991, 3 hasta/gün)

TEŞEKKÜR EDERİM ikizceli@istanbul. edu. tr