Abbasi DEVLETNN ERKEN DNEM I 1 Siyas Erki

Abbasi DEVLETİ’NİN ERKEN DÖNEMİ I

� 1. Siyasî Erki Güçlendirme Politikaları �Devletin merkezini Suriye’den Irak’a taşımak. �Haşimiyye-Enbâr- Bağdat (145/762 yılında inşaati başlıyor ve 4 yılda tamamlanıyor. ) �Bağdat: Yaygın kanaate göre kelime Farsça "Tanrı'nın ihsanı veya armağanı“anlamına gelmektedir. �Halife Mansur kurduğu bu şehre. Kur'an’da yer alan (el-En 'am, 6/ 127 ; Yunus, 10 / 25) "cennet" manasında kullanılan darüsselam kelimesinden ilham alarak �Medinetüsselam adını verdi.

�Halifelerin otoritelerini mutlaklaştırması. �Ebu Seleme’nin öldürülmesi ( Recep 132/ Şubat –Mart 750) �Seffâh’ın aile fertlerini yönetime getirmesi. �Mansûr’un Ebu Müslim’i öldürtmesi (137/755) �Mehdi döneminde Alioğullarına karşı yumuşak politika güdülmesi.

� 2. İranlı unsurun yönetime etkin katılımı: Bermekî ailesi �Halid b. Bermek �Yahya b. Halid ve iki oğlu Fazl ve Ca’fer. �Harûrürreşîd’in Yahya b. Halid’i geniş yetkilerle vezir tayin etmesi. � 3. Emin ile Me’mun’un iktidar mücadelesi. � 4. Veliahtlik geleneğinde dönüşüm. Ali er-Rıza’nın veliaht tayin edilmesi

� 5. Yönetime karşı ayaklanmalar �İlk muhalefet Suriye ve Cezire’deki Araplardan. �Kınnesrin yöresinde Ebü’l-Verd liderliğinde. Grup Muaviye’nin akrabalarından Ebû Muhammed es-Süfyanî’yi halife adayı gösterir. İsyan 134/751’de bastırılır. �Horasan yöresi isyanları: ilk başkaldırı Nişabur’un köylerinden dihkan sınıfından bir mecusi olan Sunbaz’dan geldi. 137/755’de öldürüldü. Nedeni: �Ebu Müslim’in intikamını alma, eski İran dinlerini canlandırma, Arapları kovma, Kabe’yi yağmalama isteği.

�İshak et-Türkî- Maveraünnehir bölgesinde 137/755 son aylarında. �Nedeni: Ebu Müslim’in intikamını alma, Mecusiliği yeniden canlandırma, adalet ve eşitliğin kurulması. Ebu Müslim’in ölmediğini, Rey dağlarında yaşadığını ve yeniden döneceğini iddia ediyor. 140/757 ‘de öldürülüyor.

�Üstazsis. Badegis’te ayaklanıyor. (150/767) �Eski bir Zerdüştî. Peygamberlik iddiası var. 151/768’de Bağdat’a getirilerek öldürülüyor. �Ravendiye: 141/758 yılında Haşimiyye’ye gelerek halife Mansur’un hayatını tehditle başbaşa bırakan grup. Mansur’un ilah olduğunu iddia ediyor. �Mukanna: Belh’li. Mehdi döneminde isyan ediyor. Önce peygamberlik sonra ilahlık iddiası var. �Ebu Müslim’in ruhunun kendisine geçtiğini iddia ediyor. 159/775 ‘de isyan ediyor. 163/779’da etrafı çevrilince intihar

�Babek isyanı: 201/816 ‘da Azerbeycan Bez’de isyan ediyor. Hurremi fikirleri savunuyor. Ancak Mu’tasım döneminde isyan bastırılabiliyor. (223/838) Afşin tarafından Bağdat’a getirilerek halifenin huzurunda idam ediliyor. �Alioğullarının isyanları: Muhammed b. Abdullah ve kardeşi İbrahim. (Mansur dönemi) �Halife Hadi döneminde Hüseyin b. Ali. Fah denilen yerde öldürülür. (169/786)

�Me’mun döneminde Muhammed b. İbrahim ve Muhammed b. Ca’fer’in isyanları. �Haricilerin isyanları: Kuzey Afrika’da Ebu’l-Hattab liderliğinde isyan.