4 Kasm Embriyonik Zarlar Fertilizasyon Oosit Spermatozoa Zigot

4 Kasım – Embriyonik Zarlar

• Fertilizasyon: – Oosit + Spermatozoa = Zigot • Zigot -> Morula -> Blastokist • Blastokist: – Trofoblast tabakası (periferik): Trofoblastların çevrelediği boşluğa blastosöl denir. Trofoblastlar gelişerek plasentanın fetal parçasını oluşturur. – Embriyoblast tabakası (iç hücre kitlesi): Embriyoyu oluşturur.

Trofoblast • Trofoblast iki tipe farklılaşır: – sitotrofoblast (iç kısımda) – sinsityotrofoblast (dış kısımda) • Sitotrofoblastlar, sinsityotrofoblastlara farklılaşır ve gebeliğin ilerlemesiyle ortadan kalkar. • Sinsityotrofoblastlar uterus içerisinde yayılır ve plasentanın fetal parçasını oluşturur. Bu hücrelerce üretilen hormonlar: h. CG (özellikle ilk 2 ayda), östriol, progesteron, somatomammotropin (human placental lactogen; h. PL).

Embriyonik Zarlar • Embriyo; sürüngenler, kuşlar ve memelilerde embriyonik zarlar ile korunur. • Embriyonik zarlar: – amniyon zarı – allantoyis kesesi – vitellus kesesi (yolk kesesi; yolk sac) – koryon (chorion frondosum + chorion laeve) • Koryon frondosum, plasentanın fetüse ait parçasını oluşturur.

• Amnion zarı ile embriyo arasında amniyon sıvısı bulunur. Bu sıvı mekanik koruma sağlar. • Allantois; kuşlar ve sürüngenlerde embriyonun atıklarının biriktirildiği kesedir. Allantoyis kesesi, urakusa (urachus) dönüşür ve bu kanal fetüsün idrar kesesini drene eder. Daha sonra plika umblikalis mediyanus’a (median umbilikal ligament) dönüşür. • Vitellus (yolk sac); embriyoya besin maddelerini sağlayan bir kesedir. Plasentalı memelilerde vitellus küçüktür ve embriyo ihtiyaçlarını esas olarak anne rahmine tutunarak karşılar. İlk eritrositler burada gelişir. • Koryon; en dış tabakadır. Kuşlar ve sürüngenlerde koryon zarı, yumurta kabuğunun hemen altında bulunur. Plasentalı memelilerde koryon; plasentanın fetal parçasını oluşturur. – chorion frondosum: Koryonun plasental parçasıdır. – chorion laeve: Koryonun nonvillöz, membranöz parçasıdır. Plasentanın oluşumuna katılmaz.

Allantois • Mesane gelişiminde rol alır. • Allantois kesesi -> urakus – Bu kanal fetüsün idrar kesesini drene eder. – Daha sonra plika umblikalis mediyanus’a (median umbilikal ligament) dönüşür.

Vitellus • Uteroplasental dolaşım başlayana kadar embriyoya besin sağlar. • Kan hücrelerinin ilk kez ortaya çıktığı yerdir. • 2. ayda göbek kordonu içinde kalarak körelir. – Atrofiye olmazsa -> Meckel divertikülü

Koryon • Koryon – Koryon leve: Fetüsün ve amniyon boşluğunun giderek büyümesi sonucu koryon boşluğu kapanır, koryon leve amniyon zarı ile kaynaşır ve koryoamniyonik zar adını alır. – Koryon frondozum (villöz koryon): Plasentanın fetal parçasını oluşturur. • Plasenta; fetal ve maternal kısımlardan oluşur: – Fetal kısım: Koryon frondozum (villöz koryon) – Maternal kısım: Desidua bazalis

Umbilikal Kordon (Göbek Bağı) • Kordon içerisinde 2 adet umbilikal arter ve 1 adet umbilikal ven vardır. • Umbilikal arterler fetüsten plasentaya karbondioksit ve diğer metabolik atıkları taşırken; umbilikal ven plasentadan fetüse oksijen ve besin maddeleri taşır.

1. Soru Plasentanın fetüse ait parçası aşağıdakilerden hangisidir? A) B) C) D) E) Koryon frondosum Koryon leva Desidua paryetalis Koryoallantoik zar Koryon plak

2. Soru Plika umblikalis mediyanus aşağıdakilerden hangisinin artığıdır? A) B) C) D) E) Amniyon kesesi Kordon Vitellus Plasenta Allantois

3. Soru Aşağıdaki yapılardan hangisi koryon frondozuma komşu olan ve fetusa ait olmayan bir yapıdır? A) B) C) D) E) Desidua parietalis Desidua kapsilaris Desidua bazalis Koryon leave Korpus luteum