3 Scaklk Farkndan Kaynaklanan Hava Olaylar klim Bilimci
3. Sıcaklık Farkından Kaynaklanan Hava Olayları • İklim Bilimci • Meteoroloji • metorolog
1. SICAKLIK • Canlıların yaşamını yakından etkileyen en önemli etkendir. İklimin diğer tüm elemanları sıcaklığa bağlı olarak değişir.
2. NEM • Hava durumunu etkileyen etmenlerden biri de nem ‘ dir !!! • Havadaki su buharına “nem” denir • Havanın sıcaklığı arttıkça daha fazla nem taşıyabilir…
2. NEM • Havadaki mutlak nemin azalması sadece yağış ile olur. • Sıcaklık arttıkça bir hava kütlesindeki maksimum nem oranı da artar.
• ATMOSFERİN NEM DERECESİ DÜNYA ÜZERİNDE SICAKLIĞIN FARKLI ŞEKİLDE DAĞILMASINA NEDEN OLUR.
• Yüksek hava basıncının sıcaklığı düşüktür. . Nem miktarı daha azdır. . • Alçak hava basıncının sıcaklığı yüksektir.
Kışın yüksek basınç olduğunda; • Su buharı aynı zamanda toz ve havadaki diğer parçacıkların üzerinde de yoğuşur ve sis oluşur. • Soğuk yüzeylerdeki su buharı yoğuşup, sonra donarak kırağı oluşturur • Güneş kaybolunca yollardaki sular donar ve buz oluşur. • Günler açık, soğuk ve parlak geçer.
• Yağmur : Havadaki su buharının damlacıklar halinde yoğuşmasıyla oluşur. • Kar: Havadaki yoğuşmanın 0 c nin altında gerçekleşmesiyle taneciklerin kristalleşmesiyle gerçekleşen hava olayına denir. • Dolu: Havada su buğusunun birden yoğunlaşıp katılaşmasından oluşan, türlü irilikte, yuvarlak veya düzensiz biçimli saydam buz parçaları durumunda yere hızla düşen bir yağış türü
• Çiğ : Gece hava serinlediğinde ağaç dalları ve yaprakların üzerindeki su damlacıklarıdır. • Kırağı: soğuyan zeminler üzerindeki yoğunlaşmanın buz kristalleri şeklinde olmasıdır. kırağının oluşabilmesi için de havanın açık ve durgun olması gerekir. • Sis: Yoğuşmanın yer yüzüne yakın hava tabakalarında meydana gelmesiyle oluşan yüzey bulutlarına denir.
SEL: Yağışlar sırasında toprağın ememediği su, arazi eğimine uygun olarak akışa geçer. Git gide artan bir hızla önüne çıkan her şeyi sürükler bu alaya sel adı verilir. .
RÜZGARLAR • Yatay yönde meydana gelen hava hareketidir. Rüzgarın zaman hız değiştirmesi ile bazen hafif meltemler, bazen fırtına , kasırgalar(tayfun) oluşur. (Beaufort ölçeği) • Yönü için is basınç farkı önemlidir.
BARKAN : Rüzgarların biriktirmesi sonucu meydana gelen hilal biçimindeki şekillere denir. .
• KUMUL: İri ve küçük kısımların bir arada bulunduğu kum yığınlarına denir.
LÖS: Rüzgarın, taşıdığı ince boyuttaki malzemeleri hızının azaldığı yerde biriktirmesiyle oluşan depodur
HORTUMLAR VE KASIRGALAR • Bazı rüzgarlar belli bir yönde kuvvetli şekilde eserken bazısı ise kendi ekseni etrafında döner. Kendi ekseni etrafında dönenlerin en küçüğüne ŞEYTAN KULESİ, ortancasına HORTUM, en kuvvetlisine ise KASIRGA denir. .
Soğuk ve kuru hava Sıcak ve nemli hava HORTUMM!!
KASIRGA -Sadece suyun sıcak ve havanın nemli olduğu tropikal okyanuslarda oluşur… -Hava basıncı düşük rüzgarın hızı azdır. . -Okyanus suyunun sıcaklığı en az 27 o. C dir. -Rüzgarın hızı en az 118 km/h dir. -Ağız genişliği 30 -40 km dir… - Ağır yağmurlar ve büyük rüzgarlar oluşturur.
• MELTEM: Bayrakların dalgalanmaya başlamasına sebep olur. . • FIRTINA : Ağaç dallarının kırılmasına sebep olur. • TAYFUN: Toplu yıkıma sebep olur.
ALETLER • ANEMOMETRE: Rüzgarın hızını ölçer. • BAROMETRE: Hava basıncını ölçer.
ALETLER • HİGROMETRE: Havadaki nemi ölçer. • PLÜVİYOMETRE: Havadaki yağış miktarını ölçer.
YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİ DEĞİŞTİREN ETMENLER: • • • RÜZGARLAR YER SARSINTILARI EROZYON SICAKLIK DEĞİŞİMİ YÜKSEK BASINÇ SUYUN HAL DEĞİŞİMİ
• EROZYON (Aşınım) Yer kabuğunu oluşturan kayaçların, başta akarsular olmak üzere türlü dış etkenlerle yıpratılıp yerinden koparılarak eritilmesi veya bir yerden başka bir yere taşınması olayıdır. .
SORULAR ? ?
- Slides: 23