21 Obraun trokova i uinaka evidencija proizvodnje nedovrene

21. Obračun troškova i učinaka; evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda o Zakon o računovodstvu i reviziji – obavezao je proizvodna preduzeća da vode pogonsko knjigovodstvo o Osnovni cilj obračuna troškova i učinaka – iznalaženje što tačnije cene koštanja o Poređenjem cene koštanja sa prodajnom cenom utvrđuje se rentabilnost pojedinih učinaka koji su uključeni u proizvodni program o Prodajna cena – cena koštanja = Profit (dobitak)

21. Obračun troškova i učinaka; evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda o Informacije koje pruža pogonsko knjigovodstvo – važne za donošenje internih odluka (da li nastaviti proizvodnju određenog proizvoda ili ga povući iz proizvodnje, za kontrolu troškova, za kontrolu učinaka)

21. Obračun troškova i učinaka; evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda o Proizvodnja, nedovršena proizvodnja i gotovi proizvoda – spadaju u obrtna sredstva o Proizvodnja – obuhvata sva ulaganja u proizvodnju učinaka o Nedovršena proizvodnja – učinci koji nisu finalizovani o Gotovi proizvodi – zalihe učinaka spremne za prodaju

21. Obračun troškova i učinaka; evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda o Zalihe nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda vrednuju se po: § ceni koštanja ili § neto prodajnoj vrednosti (ako je ona niža) q Cena koštanja obuhvata: § troškove materijala za izradu, § troškove zarada i § opšte troškove proizvodnje (uključujući troškove nabavke i tehničkog upravljanja)

21. Obračun troškova i učinaka; evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda o Evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda zavisi od primenjenog kontnog okvira o Kontni okvir zasnovan na bilansnom principu – evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda vodi se i u finansijskom i u pogonskom knjigovodstvu o U finansijskom knjigovodstvu – predviđeni računi su: § 110 Nedovršena proizvodnja § 120 Gotovi proizvodi q Na ovim računima knjiži se: § početno stanje – na početku poslovne godine i § povećanje ili smanjenje zaliha (korekcija zaliha) na kraju obračunskog perioda

21. Obračun troškova i učinaka; evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda o Na ovim računima se u toku obračunskog perioda ne sprovode nikakva knjiženja – oni imaju karakter mirujućih računa o U pogonskom knjigovodstvu (klasa 9) – evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda vodi se u glavnoj knjizi klase 9 i dnevniku klase 9, kao i u analitičkoj evidenciji proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda o Knjiženje svih promena vezanih za proizvodnju, nedovršenu proizvodnju i gotove proizvode u toku obračunskog perioda sprovodi se isključivo u klasi 9 – Obračun troškova i učinaka

21. Obračun troškova i učinaka; evidencija proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda o Dokumenta koja se koriste za knjiženje proizvodnje, nedovršene proizvodnje i gotovih proizvoda: § obračun proizvodnje, § zaključnica, § porudžbenica, § otpremnice gotovin proizvoda, § knjiga izlaznih faktura, itd.

22. Metode utvrđivanja finansijskog rezultata o Finansijki rezultat – utvrđuje se periodično (kada to nalažu zakonski propisi ili prema potrebama menadžmenta ili vlasnika) o Dobija se poređenjem prihoda i rashoda kao tokova rentabiliteta u određenom vremenskom periodu (za godinu dana, šest meseci. . . ) o Dve metode utvrđivanja finansijskog rezultata: § metoda troškova prodatih učinaka i § metoda ukupnih troškova

22. Metode utvrđivanja finansijskog rezultata o Kod kontnog okvira po bilansnom principu – utvrđivanje uspeha vrši se primenom metoda ukupnih troškova o Metod ukupnih troškova – poslovni rezultat utvrđuje se poređenjem poslovnih prihoda (prihodi ostvareni prodajom i drugi prihodi - računi grupe 6065) i poslovnih rashoda (ukupni tekući troškovi – računi grupe 50 -55)

22. Metode utvrđivanja finansijskog rezultata o Dve varijante metode ukupnih troškova: § metod ukupnih potpunih troškova (uzima u obzir sve zalihe: materijala, nedovršene proizvodnje, gotovih proizvoda i robe) § metod ukupnih nepotpunih (uzima u obzir zalihe: gotovih proizvoda, nedovršene proizvodnje, robe – osim zaliha materijala)

22. Metode utvrđivanja finansijskog rezultata o Po važećim propisima finansijski rezultat utvrđuje se po metodi ukupnih nepotpunih troškova po neto principu o Za promenu vrednosti zaliha (povećanje ili smanjenje) – koriguju se poslovni prihodi o Promena vrednosti zaliha – utvrđuje se poređenjem vrednosti zaliha na kraju obračunskog perioda (31. 12. . . ) s vrednošću zaliha na početku obračunskog perioda (01. . . ) o Povećanje vrednosti zaliha evidentira se na računu – 630 Povećanje vrednosti zaliha nedovršenih i gotovih proizvoda o Smanjenje vrednosti evidentira se na računu – 631 Smanjenje vrednosti zaliha nedovršenih i gotovih proizvoda

22. Metode utvrđivanja finansijskog rezultata o Ukoliko je došlo do povećanja vrednosti zaliha – prihodi po osnovu realizacije se povećavaju za taj iznos o Ukolko je došlo do smanjenja vrednosti zaliha – prihodi po osnovu realizacije se smanjuju za taj iznos

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Upravljačko računovodstvo – pruža informacije internim korisnicima o Finansijsko računovodstvo - pruža informacije eksternim korisnicima o Kako kontrolisati pružanje informacija izvan preduzeća? o Računovodstvo se može regulisati na različite načine kako bi pružene informacije eksternim korisnicima bile efikasne i efektivne

1. Regulativa iz oblasti računovodstva

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Prema poreklu i dometu obaveznosti regulativa iz oblasti računovodstva se deli na: § zakonsku, § profesionalnu i § internu

1. Regulativa iz oblasti računovodstva Instrumenti regulative Zakonska Interna Kroz jedan interni akt Kroz više internih akata Podzakonska akta Regulativa internih revizora Kodeks etike profes. računovođa Profesionalna Međunarodni standardi revizije Pravilnici Međunarodni standardi Odluke finansijskog izveštavanja Međunarodni računovodstveni Uredbe standardi Okvir Zakoni Ustav Direktan uticaj na računovodstvo i reviziju Indirektan uticaj na računovodstvo i reviziju Direktan uticaj na računovodstvo i Indirektan uticaj na reviziju računovodstvo i reviziju

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Zakonska regulativa – zasniva se na odredbama Zakonskih propisa o Zakon o računovodstvu i reviziji i odgovarajući podzakonski akti koji iz njega izviru

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Profesinoalna regulativa – norme propisane od strane profesionalnih udruženja o Segmenti profesionalne regulative: § Okvir za pripremanje i prikazivanje finansijskih izveštaja, § Međunarodni računovodstveni standardi – MRS, § Međunarodni standardi finansijskog izveštavanja – MSFI, § Tumačenja – sastavni deo standarda, § Međunarodni standardi revizije – MSR, § Kodeks etike za profesionalne računovođe

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Interna regulativa – definiše se kroz opšta akta koje donosi pravno lice i preduzetnik o Interna regulativa sadrži: § posebna upustva i smernice za vođenje poslovnih knjiga, § računovodstvenu politiku za priznavanje, procenjivanje prihoda i rashoda, § upustva i smernice za usvajanje, dostavljanje i obelodanjivanje finansijskih izveštaja, § druga pitanja vođenja poslovnih knjiga i sastavljanja finansijskih izveštaja

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Privredna društva imaju Zakonsku obavezu da sastavljaju godišnje finansijske izveštaje i dostavjaju ih: o 1) Agenciji za privredne registre o 2) Poreskoj upravi (dostavljaju još poreski bilans i poresku prijavu) o 3) Deviznom inspektoratu (rezidenti koji imaju osnovano pravno lice ili ogranke u inostranstu)

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Zakon o računovodstvu i reviziji – propisao kriterijume za razvrstavanje pravnih lica na: mala, srednja i velika o Kriterijumi: broj zaposlenih, godišnji prihod, vrednost poslovne imovine

1. Regulativa iz oblasti računovodstva

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Bilans stanja – finansijski izveštaj koji pokazuje finansijsku situaciju ili finansijsku strukturu preduzeća na određen dan o Segmenti: aktiva i pasiva o Aktiva: stalna imovina i obrtna imovina o Pasiva: sopstveni kapital (izvori) i obaveze (pozajmljeni izvori)

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Bilans uspeha – finansijski izveštaj koji pokazuje finansijski rezultat preduzeća za određen vremenski period o Segmenti: prihodi, rashodi i finansijski rezultat (dobitak, gubitak)

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Izveštaj o novčanim tokovima – pokazuje novčana kretanja, odakle je novac došao, za šta je novac upotrebljen o Segmenti: novčani prilivi i novčani odlivi

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Izveštaj o promenama na kapitalu – pokazuje kretanja na vlasnikovom računu o Prirast/gubitak iz operacija, unos novog kapitala, povlačenje kapitala

1. Regulativa iz oblasti računovodstva o Napomene (beleške) i dodatna objašnjenja – računovodstvene politike, procene