2019 2020 ETM RETM YILI MESLEK GELM DERS

2019 -2020 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI MESLEKİ GELİŞİM DERSİ 31 AĞUSTOS-18 EYLÜL TELAFİ EĞİTİMİ SUNUMU HAZIRLAYAN: Adem PINAR Motorlu Araçlar Teknolojisi Öğretmeni HOŞGELDİNİZ

Sevgili gençler pandemi medeniyle 2019 yılı Mart ayı itibarı ile Eğitim Öğretim hizmetlerini uzaktan yürütüyoruz. Bu nedenle aktif bir öğrenme ortamı oluşturabilmek için öncelikle Mart dönemine kadar neler işlemiştik onlara bir göz atalım.

1 - MESLEK AHLAKI VE AHİLİK Öncelikle bazı terimlere bakacak olursak; Meslek: Belli bir eğitimle kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş işe meslek denir. İş: Belli bir işyerinde sürdürülen benzer etkinlikler grubudur. Bir kimsenin mesleği olabilir ama işi olmayabilir. Ahlak: Toplumda iyilik ve kötülük hakkında oluşan değer yargılarına göre yapılması veya yapılmaması gereken davranışlara ilişkin kurallar bütünüdür. Bu kurallar manevi niteliklidir ve insanın kendi içinde tutarlı olmasını hedefler. Ahlak “Bireylerin törelere uygun davranışlarını düzenleyen törebilim” olarak da tanımlanmaktadır. Toplumsal düzeni sağlayan yazılı kurallara hukuk denir.

TAKSİCİ HİK YESİ Toplantıya gideceğim. Geç kalma ihtimalim var, bindim bir taksiye. Taksici muhabbetli bir arkadaş. O anlatıyor, ben dinliyorum. Tam iş yerinin önüne geldik… Diyelim ki taksi parası 9. 75 TL tuttu, ben 10 TL uzattım. Hani hepimizin yaşadığı sahne vardır ya; taksici üstünü arıyormuş gibi yapar, siz de para üstünü alabilmek için bir ayak dışarıda, inmemek için debelenirsiniz. Tam o sahne… Şoför, para üstü var mı diye aranmaya başladı. – Üstü kalsın kardeşim dedim. Döndü bana doğru: – Vaktin var mı ağabey dedi. – Evet dedim (Tek ayağım hâlâ dışarıda. ) Dörtlülere bastı, trafik dört şerit akıyor, indi araçtan. Önde bir büfe var. Gitti oraya, bir şeyler konuşup geldi. Bana 25 kr. uzattı. Belli ki para bozdurmuş. – Birader dedim, 9. 75 değil, 10. 50 yazsa ister miydin 50 kuruşu benden? – Ne alacağım ağabey 50 kuruşu? – Peki, niye gittin 25 kuruş için o kadar uğraştın. Üstü kalsın demiştim. Döndü bana, attı kolunu arkaya: – Vaktin var mı ağabey?

– Var. – Çek kapıyı o zaman. Muhabbetçi bir taksici ile karşıyayız. Beş dakika konuştuk. – Ağabey biz Keçiören’de beş kardeşiz. Babam rençperdi, günlük yevmiyeye giderdi; artık inşaat falan bulursa çalışır gelir, o gün iş bulamamışsa biz eve gelişinden, yüzünden anlardık. Durumumuz hiç iyi olmadı. Akşam yer sofrasında yemek yerdik. Yemek bitince babam bize, durun kalkmayın, derdi. Önce dua ederdik, sonra babam bize sofrada konuşma yapardı. Aha dedim, bizim meslekten, seminerci. – Ne anlatırdı baban? – Hayatta nasıl başarılı olunur? O gün inşaata çağırmazlarsa eve para getiremiyor, sonra çocuklara hayatta başarı teknikleri anlatıyor. – Babam işe gidince büyük ağabeyimiz onu taklit ederdi, delik bir çorapla pantolonun ceplerini çıkarır, dört kardeşi karşısına alıp “Dürüst olun, evinize haram lokma sokmayın. ” diye anlatırken biz de gülerdik. Annem kızardı, babanızla alay etmeyin. O hem dürüst hem de çalışkandı, derdi. Yan evde iki kardeş var, onların babası zengin. (…) Adamda her numara vardı, kumar falan oynatırdı. Bizim yeni hiçbir şeyimiz olmadı, hep o ikisinin eskilerini kullandık. O amca mahalleden geçerken biz beş kardeş ayağa kalkardık çünkü bize bahşiş verirdi. Babam eve gelince ayağa kalkmazdık. Çünkü hediye, para falan hak getire. Ağabey biz babamı kaybettik. Altı ay içinde yandaki baba da öldü. Yandaki baba iki çocuğa 5 katlı bir apartman, işleyen bir iş yeri dövizler ve araziler bıraktı. Bizim baba ne bıraktı biliyor musunuz?

– Ne bıraktı? – Bakkal veresiyesi ve konuşmalarını bıraktı: Evladım işinizi dürüst yapın, hakkınız olmayan parayı almayın, falan filan… Ağabey, aradan 15 yıl geçti… Diğer babanın iki oğlu şu anda cezaevindeler, ne ev kaldı ne iş yeri. Ailesi dağıldı. Biz beş kardeş, beşimizin Keçiören de taksi durağında birer taksisi var. Hepimizin birer ailesi, çoluk çocuğu, hepimizin birer dairesi var. Geçenlerde büyük ağabeyimiz bizi topladı ve dedi ki: – Asıl mirası bizim baba bırakmış. Hepimiz ağladık. Beş kardeş taksiciliğe başladığımızdan beri, taksimetrenin yazmadığı 10 kuruşu evimize sokmadık. Her şeyimiz var Allah’a şükür. Çok duygulandım, taksiciye veda ettim. Tam ineceğim: – Dur ağabey, asıl bomba şimdi. – Nedir bomban? – Nerede oturuyoruz biliyor musun? O iki kardeşin oturduğu beş katlı apartmanı biz aldık. Beş kardeş orada oturuyoruz.

Türk Toplumunda Geçmişten Günümüze Meslek Kuruluşları “Ahi” kelimesi Arapça “kardeşim” manasına gelmektedir ayrıca “yiğitlik”, “kahramanlık” ve “cömertlik” gibi anlamları olan Türkçe “akı” kelimesinden geldiği de belirtilmektedir. Ahiliğin; İslam’ın ilk asırlarında ortaya çıkan genç sanatkâr ve zanaatkârların bir araya gelmesiyle oluşmuş “fütüvvet”(Genç Esnaf, Adam) anlayışının devamıdır. Türklerin yerleşik hayata geçmelerinde özellikle esnaf arasında bir örgütlenme biçimi olarak fütüvvet benimsenmiş ve bu da “Ahilik” olarak ortaya çıkmıştır.

Ahilik Osmanlı’da lonca teşkilatı adıyla ve birkaç değişiklikle varlığını sürdürdü. Ahilikten farklı olarak lonca teşkilatına alınanlar, meslek eğitimlerini tamamlayarak “çırak”, “kalfa” ve “usta” kıdemlerini alırlardı. “Ustalık Belgesi” ne, “icazet” denirdi ve icazet alanlar, iş yeri açabilirdi. Loncalar, 1912 yılında çıkarılan bir yasaya kadar varlığını sürdürmüştür.

AHİ DUASI YA RABBİ, Cümlemizi darlıktan, bereketsizlikten, aldanmaktan ve aldatmaktan, hak yemekten, kul hakkına tecavüz etmekten muhafaza eyle! Bizleri açlık, yokluk, kıtlık, kuraklık, arazi ve semâvî musibetlerden koru! Kanaat etmeyi, gönlü zengin, gözü tok olabilmeyi, hayırda yarışmayı, veren el olmayı nasip eyle! Rızkımız gökte ise yere indir, yer altındaysa yeryüzüne çıkar, uzakta ise yakınlaştır, zorsa kolaylaştır. Rızkımızı temiz ve helâl eyle Allah’ım! EY ALLAHIM, Esnafımızı alırken satanı gözeten, satarken alanı gözeten, eksik ölçüp, yanlış tartmayan, doğru ve güvenilir kimselerden eyle! İsraftan, cimrilikten, azgınlıktan, korkaklıktan, acizlikten, tembellikten, ahlaksızlıktan, haddi aşmaktan sana sığınırız Ya Rabbi! Bizleri nefsine uyarak kötülük işleyenlerden eyleme, kesata uğratma! Ey kâinata yön veren YÜCE RABBİMİZ, Milletimizi ve vatanımızı her türlü afet ve musibetten koru. Devletimize ve milletimize birlik, dirlik ve düzen bahşeyle! Hastalara şifa, dertlilere deva, borçlulara eda nasip eyle Ya Rabbi!

2 - İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İş sağlığı ve güvenliğinin başlıca amaçları şunlardır: İş yerlerindeki riskleri tamamen ortadan kaldırmak ya da zararları en aza indirmek, Çalışanların sağlığını fiziksel, ruhsal ve tıbbi açıdan korumak ve geliştirmek, Çalışanları çalışma koşullarının olumsuz etkilerinden korumak, Ortaya çıkan sağlık zararlarını, meslek hastalıklarını tespit etmek ve tedavilerini sağlamak, Uğradıkları iş kazası veya meslek hastalığı sonucu zarar gören çalışanların uygun işlerde çalışmalarına olanak sağlamak, Meydana gelen zararların derecelerini objektif, bilimsel ve etik yollarla tespit etmek ve değerlendirmek, Maddi ve manevi zararları ortadan kaldırmaktır.

Ölçme Değerlendirme Aşağıdaki soruları dikkatle okuyarak doğru seçeneği cevaplayınız. 1. Bütün mesleklerde çalışanların sağlıklarını sosyal, ruhsal ve bedensel olarak en üst düzeyde sürdürmek, çalışma koşullarını ve üretim araçlarını sağlığa uygun hâle getirmek, çalışanları zararlı etkilerden koruyarak işin ve çalışanın birbirine uyumunu sağlamak üzere kurulmuş olan multidisipliner bilim dalının adı aşağıdakilerden hangisidir? A) Mobing B) İş sağlığı ve güvenliği C) Çalışan nörolojisi D) İş yeri sağlığı E) İş patolojisi

İsmail, iş yerinde çalışırken kafasına sivri bir cisim düşmüş ve iş kazası geçirmiştir. Bu tür kazaların olmaması için İsmail’in hangi kişisel koruyucu donanımı kullanması gerekir? A) Baret B) Eldiven C) Koruyucu gözlük D) İş elbisesi E) Kulak koruyucu

Öğrencilere işsağlığı ve güvenliği konularını anlatan öğretmen, meslek hastalıklarının sınıflandırılması konusunu anlatırken aşağıdakilerden hangisini saymamalıdır? A) Kimyasal etken kaynaklı meslek hastalığı B) Meteorolojik etken kaynaklı meslek hastalığı C) Biyolojik etken kaynaklı meslek hastalığı D) Psikolojik etken kaynaklı meslek hastalığı E) Ergonomiye özensizlikten kaynaklanan meslek hastalıkları

İş kazalarının ℅ kaçı önlenebilir kazalardır? A) ℅ 98 B) %50 C) ℅ 2 D) % 8 E) ℅ 13

3 -ETKİLİ İLETİŞİM İletişim: İletişim, bir paylaşmadır. İnsanın duygularını, düşüncelerini, bilgi ve becerilerini başkalarıyla paylaşabilmesi ve anlatabilmesi iletişim yolu ile olur. İletişim, insanların bir arada yaşamasının ve sosyal bir varlık olmasının gereğidir. Bireylerin birbirleriyle ilişkilerinin gücü, iletişim yeterliği ve iletişim kurmadaki başarısı ile doğrudan ilişkilidir. İnsan, yaşamını iletişim kurarak sürdürür. Yaşam bir bakıma iletişim kurma serüvenidir. Normal zihinsel fonksiyonlara sahip bir insan, iletişim kurmadan yaşayamaz. İletişim, insanın bireysel ve sosyal yaşamının vazgeçilmez unsurudur. İnsan günlük yaşamında diğer insanlarla, kurumlarla, kuruluşlarla, gruplarla veya kendisiyle iletişim kurarak yaşar

İyi Bir Dinleyicinin Özellikleri İyi bir dinleyici aşağıdaki özellikleri taşır: �Dikkatini karşısındaki kişiye verir. �Konuşmacıyı sözünü kesmeden dinler. �Konuşmacıya rahatlaması için kolaylık sağlar. �Konuşmacıyla göz teması kurar. �Son sözü söylemek için çabalamaz. �Dinlerken vereceği cevabı düşünmez. �Ön yargılı değildir, yargılamadan dinler. �Duygu ve düşünceleri anlamaya çalışır. �Empati kurar. �Dinlerken başka bir işle meşgul olmaz. �Konuşmacının sözlerine olduğu kadar sözsüz mesajlarına da dikkat eder. �Konuşmacının duygu ve düşüncelerini anladığını gösteren sözlü ifadelerde bulunur. �Emir vermek, tehdit etmek, uyarmak, öğüt vermek, nutuk çekmek, suçlamak, alay etmek gibi iletişim hatalarından uzak durur.

Kendini Tanıma : İnsanın psikolojik ve fiziksel açıdan kendinde olanları bilmesi, kendinde olanların farkında olması ve bunları doğru değerlendirmesi ile ilgilidir. Bir insanın fiziksel özelliklerini, duygularını, düşüncelerini, istek ve gereksinimlerini, güçlü ve zayıf yönlerini, amaç ve değerlerini, yeteneklerini ve becerilerini tanıması / bilmesi ve bunların farkında olmasını ifade eder. Kendisini iyi tanıyan bir insan yaşayacakları karşısında neler hissedeceğini, neler düşüneceğini ve nasıl davranacağını olacağa / yaşanacağa yakın bir şekilde öngörebilir.

Ölçme Değerlendirme 1. İletişim sürecini başlatan öge aşağıdakilerden hangisidir? A) Mesaj B) Kaynak C) Kanal D) Kodlama E) Geri bildirim 2. Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecinde iletişim ögesi değildir? A) Kim B) Mesaj C) Gönderici D) Alıcı E) Kaynak

3. Gönderilen mesajların alıcıya ulaştıktan sonra aslına uygun olarak anlamlı bir şekilde yorumlanmasına ne denir? A) Filtreleme B) Hedef C) Kod çözme D) Geri bildirim E) Kanal 4. Aşağıdakilerden hangisi iletişimde mesajın taşıması gereken özelliklerden biri değildir? A) Mesaj doğru zamanda iletilmelidir. B) Mesaj kapalı olmalıdır. C) Mesaj uygun kanalı izlemelidir. D) Mesaj anlaşılır olmalıdır. E) Mesaj açık olmalıdır.

4 - ÇEVRE KORUMA Çevre, insanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları, fiziki, biyolojik, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamdır. Kısaca canlı varlıkları etkileyen dış tesirlerin tümüne çevre denir. Çevre geleceğimiz için çok önemli katkılarda bulunur. Çevremizi kontrol altında tutamazsak bu bizim için ilerde pişman olunacak bir duruma gelir. Yaşam ve çevre, birbirlerine bağlı iki önemli yaşam çerçevesidir.

Ölçme ve Değerlendirme Çevrenin doğal yapısının ve bileşiminin bozulmasına, değişmesine ve böylece insanların olumsuz yönde etkilenmesine ne denir? A) Ekolojik denge B) Atık C) Ekosistem D) Çevre kirliliği E) Sürdürülebilir kalkınma Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye yönelik çalışmaların bütününe ne denir? A) Çevre hakkı B) Sürdürülebilir kalkınma C) Çevre koruma D) Çevre E) Ekosistem

Hava, Su ve Toprak Kavramları Hava: Yeryüzünü saran, atmosfer tabakasını oluşturan, renksiz, kokusuz ve tatsız gaz karışımıdır. Hava, insan ve canlıların yaşaması için hayati öneme sahiptir. İnsanın günde yaklaşık olarak 2, 5 litre su, 1, 5 kg besin, 10 -20 m 3 havaya ihtiyacı vardır. Canlı günlerce yaşayabileceği hâlde nefes almadan birkaç dakikadan fazla duramaz. Bu yüzden doğal bileşimdeki hava, tüm canlılar için zorunlu olan yaşamsal bir haktır. Yeryüzüne yakın yerlerde havanın öz kütlesi artarken yeryüzünden uzaklaştıkça azalır. Su: Oksijen ve hidrojenden oluşan, sıvı durumunda bulunan, kokusuz, renksiz ve tatsız maddeye su denir. Toprak: Üzerinde bitkiler yetişen ve kayaların, taşların parçalanması ve bozunmasıyla meydana gelen yeryüzünün en üst tabakasıdır. Bütün canlılar yaşamaları için doğrudan doğruya veya dolaylı yoldan toprağa bağlıdır.

Diğer çevre koruma konu başlıklarıda; 1 - Gürültü 2 - Enerji 3 - İsraf

Ölçme Değerlendirme Aşağıdakilerden hangisi ekmek israfını önlemek için alınması gereken önlemlerden değildir? A) İhtiyaçtan fazla ekmek alınmamalıdır. B) Ekmek dilimlenerek tüketilmelidir. C) Ekmek poşette saklanmalıdır. D) Uzun süreli saklama amaçlanıyorsa ekmek derin dondurucuda ve poşet içerisinde saklanmalıdır. E) Modern ekmek fırınları açılmalıdır. 2. Aşağıdakilerden hangisi israfa neden olan sebeplerden değildir? A) Eğitimsizlik B) İsrafı körükleyen reklamlar C) Düşük kaliteli üretim D) Modanın yavaş gelişimi E) İhtiyaçları başkalarının belirlemesi

5 - PROJE HAZIRLAMA Öğrenmek Nedir? Öğrenme, bireyin olgunlaşma düzeyine göre yaşantıları aracılığıyla veya çevresiyle etkileşimi sonucunda yeni davranışlar kazanması ya da eski davranışlarını değiştirmesi sürecidir. Öğrenme hangi kaynağa dayanırsa dayansın, davranışlarımızda nispeten “kalıcı izli” değişikliklere yol açar.

Öğrenmeyi Etkileyen Faktörler Nelerdi

PROBLEM ÇÖZME Problem Nedir? Problem; hakkında araştırma yapılacak, üzerinde düşünülecek, tartışılacak çözümlenmemiş bir sorundur. Problem; birey, engel ve amaç olmak üzere üç temel ögeyi içerir. Bu üç ögeden biri yoksa ya da hedefe ulaşmak için alternatif yol yoksa problem de yoktur. Problem çözmenin ön koşulu, problemi çözülebilir olarak görmektir. Ulaşılmaz olarak gördüğümüz problemi çözemeyiz. Problemi çözmek için tek bir yol değil, en iyi yol vardır.

Problem Çözme Aşamaları Problem çözme aşamaları şunlardır: �Problemin fark edilmesi �Problemin tanımlanması �Hipotezlerin oluşturulması �Problemle ilgili bilgi toplanması �Hipotezlerin test edilmesi �En uygun hipotezin seçilmesi �Genel bir sonuca varılması

PROJE GELİŞTİRME Proje Nedir? Proje; belirlenmiş bir amaç için, belirlenmiş bir zaman aralığında, belirlenmiş kaynaklar kullanılarak, belirlenmiş görevlerin bir defalığına (geçici) yapıldığı bir iş türüdür. Proje yapmak için; Projenin Planlanması Proje Süreci Projenin Yazılması Uygulama, Kontrol ve İzleme

Ölçme Değerlendirme Görsel ağırlıklı öğrenenlerde aşağıdaki özelliklerden hangisi bulunmaz? A) Planlı ve programlıdırlar. B) Karmaşık ve karışık ortamlarda huzursuz olurlar. C) Liste yapmayı severler. D) Resimlerden ve resimli anlatımlardan hoşlanmazlar. E) Tertipli ve düzenlidirler. Öğrenme sürecini gösteren şema hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? A) Kısa süreli hafıza→Düzenli ve aralıklı tekrar→Tekrar yapmama→Sınama→ Öğrenme B) Kısa süreli hafıza→ Sınama→Düzenli ve aralıklı tekrar→Uzun süreli hafıza→ Öğrenme C) Düzenli ve aralıklı tekrar → Sınama→Kısa süreli hafıza→Uzun süreli hafıza→ Öğrenme D) Kısa süreli hafıza→Tekrar yapmama→Uzun süreli hafıza→Sınama→Öğrenme E) Kısa süreli hafıza→Düzenli ve aralıklı tekrar→Uzun süreli hafıza→Sınama→ Öğrenme

Pandemi Sürecinden Sonra Kalan Konular İŞLETME FAALİYETLERİNİ YÜRÜTME İşletme ilgili temel kavramlar ve işletme türleri İhtiyaç Kavramı: İhtiyaç; yokluk hissiyle başlayan, tatmin edildiğinde haz ve doyum, tatmin edilmediği zaman acı ve üzüntü veren bir duygudur. İhtiyaçların ortaya çıkma süreci bütün insanlarda aynıdır ancak ihtiyacın şekli ve şiddeti kişiden kişiye ve kişinin sosyal hayatına, yaşadığı coğrafi bölgeye ve zamana göre farklılık gösterir. Beslenme, barınma gibi öncelikli ihtiyacını karşılamayan bir kişinin, sinemaya gitmeye ihtiyaç duyması genellikle beklenemez. Buna bağlı olarak insanların bazı ihtiyaçları zorunlu ihtiyaç niteliğinde bazıları ise ertelenebilir ihtiyaç niteliğindedir.

Maslow’un “ihtiyaçlar hiyerarşisi” şu şekilde sıralanır: 1. Fizyolojik ihtiyaçlar 2. Güvenlik ihtiyaçları 3. Sevgi ve aidiyet ihtiyacı 4. Saygınlık ihtiyacı 5. Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Üretim ve Üretim Faktörleri Üretim, insanların ihtiyaçlarını gideren mal ve hizmetleri elde etmek için yapılan her türlü faaliyet olarak da tanımlanabilir. Üretimin amacı, insan ihtiyaç ve isteklerinin giderilmesidir. Dolayısıyla mal ve hizmetlerin üretilmesinin yanı sıra depolanması, taşınması, tanıtılması ve satılması da ihtiyaçların giderilmesine yönelik olduğundan üretim faaliyetleri kapsamına girebilir.

Mal ve hizmetlerin ortaya çıkarılabilmesi yani üretimin olabilmesi için birtakım unsurların bir araya gelmesi gerekmektedir. Bu unsurlar üretim faktörleri olarak adlandırılır. Başlıca üretim faktörlerini şöyle sıralayabiliriz: Doğa(tabiat) Sermaye Emek(işgücü) Girişimci (müteşebbis) Teknoloji

İşletme : Sosyal bir varlık olan insan, içinde bulunduğu toplumla, kurum ve kuruluşlarla sürekli etkileşim hâlindedir. Bunun başlıca nedeni başkalarına ve onların ürettiklerine ihtiyaç duymasıdır. Örneğin bir öğrenci eğitim alabilmek için okul, kırtasiye malzemeleri, okul kıyafetleri, servis ya da otobüs ve öğretmene ihtiyaç duyar. İşletmeler, mal ve hizmet üretimini belirli amaçlara yönelik gerçekleştirir. İşletmeler bu yönde değerlendirdiğinde kâr amacı güden ve gütmeyen işletmeler olarak ayrılabilir. İşletmelerin kâr amacı gütmesi temel koşul değildir.

İşletmeler, büyüklüklerine göre türlere ayrılabilir. Örneğin küçük bir oto tamircisi işletme sayılırken otomobil üreten büyük bir fabrika da işletmedir. Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumu birer kamu işletmesi, Kayseri’de mobilya üreten bir fabrika ile Antalya’daki bir otel ise birer özel işletmedir

YÖNETİM İşletme Yönetimi İşletmelerde ilişkiler resmî ve gayri resmî olmak üzere iki şekilde incelenebilir. Resmî ilişkiler işleyiş bakımından ast ve üst ilişkisi olarak tanımlanır. Kapsamı açısından farklılıklar göstermesine karşın yönetim sürecinin işlevleri tüm düzeylerdeki yöneticiler tarafından benzer biçimde yerine getirilir. Örneğin üst düzey yöneticileri işletmenin tüm çalışmalarına ilişkin planlamayı yaparken üretim bölümünün yöneticisi yalnızca kendi bölümüne ilişkin planlamayı gerçekleştirir.

Örgütlerde Yönetim Süreci

Planlama İşletmeler; amacına ulaşmak için ne gibi işlerin yapılması gerektiğini, bunların sırasını, zamanını, süresini, kimler tarafından ve hangi yollar izlenerek yapılacağını gösteren bir tasarı hazırlar. Hazırlanan bu tasarıya planlama denir. Organizasyon Planlamada belirlenen işletme amaçlarına ve bunlara ulaşmak için seçilen işler, kişiler ve iş yerleri arasında yetki ilişkilerinin kurulması faaliyetlerinin tümüne organizasyon denir. Sevk ve İdare Planlar yapıp, organizasyon yapısı oluşturarak ortak amaç doğrultusunda harekete geçmeye sevk ve idare denir. Koordinasyon, çalışmayı kolaylaştırmak ve başarıyı sağlamak için bir işletmenin bütün faaliyetlerinin uyum içinde yürütülmesidir Denetim; planlama, organizasyon, sevk, idare ve koordinasyondan sonra yönetim sürecinin son halkasını oluşturur.

İnsanların iş birliği yapmalarınınve onları bir amaca doğru yöneltme faaliyetlerinin tümüne ne ad verilir? A. Yönetim B. Strateji C. Planlama D. Kontrol Aşağıdakilerden hangisi yönetimin ana fonksiyonlarından birideğildir? A. Planlama B. Sevk ve idare C. Koordinasyon D. Benimsetme

ÜRETİM YÖNETİMİ

Üretim süreci planlanırken aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir: İşler belirlenir. Rota tespiti (sıraların belirlenmesi) yapılır. İşler, makinelere yüklenir. İşlerin zaman programı yüklenir.

İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla mal veya hizmetlerin meydana getirilmesi işlemine ne ad verilir? A. Üretim yönetimi B. İhtiyaç C. Üretim D. Yönetim Üretim süreci planlanırken aşağıdaki işlemlerden hangisi gerçekleştirilir? A. İşler belirlenir ve rota tespiti yapılır. B. İşler, makinelere yüklenir C. İşlerin zaman programı yüklenir. D. Hepsi

PAZARLAMA YÖNETİMİ Pazarlama ve İlgili Kavramlar Yönetimin önemli fonksiyonlarından biri olan pazarlama, işletmelerin üretmiş olduğu ve insanların ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin tüketicilere ulaştırılmasıdır. : Tüket. Pazarlamanın en belirgin özellikleri şöyle sıralanabilirici ihtiyaçlarındaki gelişme ve değişmeleri öngörmek Söz konusu değişme ve gelişmelere göre üretime yön vermek Üretilen mal ve hizmetlerin, üretici ve tüketici amaçlarını gerçekleştirecek biçimde tüketicilere ulaşmasını sağlamak Pazarlama ile ilgili diğer kavramlar aşağıda sıralamıştır: Pazar: Mal ve hizmetlerin satışa sunulduğu, alıcıların ve satıcıların karşılaştıkları, malların sahipliğinin değişiminin yapıldığı yerdir. Satış: Malların el değiştirmesini, başka bir deyimle sahip değiştirmesini sağlayan önemli bir pazarlama eylemidir. Satışla mülkiyet faydası yaratılmış olur. Satıcı: İşletmenin satış işleriyle görevlendirdiği kişi veya kişileridir. Pazarlamacı: İşletmelerdeki pazarlama faaliyetlerinin planlanması, örgütlenmesi, yürütülmesi, uyumlaştırılması ve denetlenmesi işleriyle uğraşan ve bu faaliyetlerin yerine getirilmesinde uzman olan kişilerdir.

İşletmeler hedef pazarı seçerken; İşletmenin kaynaklarını, Ürünün özelliklerini, Ürünün hayat eğrisindeki yerini, Pazarın yapısını, Rekabet durumunu dikkate almalıdır

FİNANS YÖNETİMİ Finans Yönetimi ile İlgili Temel Kavramlar Finansman fonksiyonu işletmenin temel fonksiyonlarından biridir çünkü işletmeler mal ve hizmet üretebilmek için para, fon ya da sermayeye ihtiyaç duyar. Finansman yönetimi ile ilgili aşağıdaki temel kavramların bilinmesinde yarar vardır: Finans: Para, fon ya da sermayedir. Finansman: İşletmenin ihtiyacı olan fonların sağlanmasıdır. Finansal yönetim: İşletmenin ihtiyacı olan fonların tespit edilerek sağlanması ve sağlanan fonların uygun varlıklara yatırılarak yönetilmesidir. Alış fiyatı: Alınan bir mal için ödenen bedeldir. Masraf: Alınan malların satış yerine getirilmesi için ödenen taşıma, sigorta, benzeri bedeldir. Mal oluş fiyatı: Alış fiyatı + Masraflar Satış fiyatı: Mal oluş fiyatı + Kâr

Türk Ticaret Kanunu’nda Yer Alan Belgeler Bono Borçlusu tarafından imzalanarak alacaklıya verilen ve belli bir paranın, belli bir süre sonra ödeneceğini bildiren ticari belgeye bono (emre muharrer senet) denir. Bonoda iki taraf bulunur: Borçlu (muhatap): Bono bedelini ödeyecek kişidir. Alacaklı (lehtar): Bono bedelini tahsil edecek kişidir. Bonoda cümle “…ödeyiniz. ” şeklinde değil, “…ödeyeceğim. ” şeklinde biter Çek Bir alacağın veya önceden bankaya yatırılmış bir paranın tamamının veya bir kısmının kendisi yahut başkası adına hemen ödenmesi için bankaya yazılan ödeme emrine çek denir. Çekler bir ödeme aracı olup görüldüğünde ödenmesi gereken kambiyo senetleridir fakat ticari hayatta çeklere ileri bir keşide tarihi yazılarak vade meydana getirilmektedir. Çekler, bankalar ve özel finans kurumları üzerine yazılabilir. Karşılıksız çek düzenlemek suçtur. Karşılıksız çekler, muhatap banka tarafından ödenmez. Çek de çeki düzenleyen keşideci, çeki elinde bulunduran alacaklı ve çek bedelini ödeyecek olan muhatap banka olmak üzere üç taraf vardır:

İşletmeye Ait Vergi Türleri Vergi, devletin ticari faaliyet yapan herkese yüklediği ekonomik yükümlülük olarak açıklanabilir. Devletin bizlere yani vatandaşlara yüklediği bu ekonomik yükümlülüğün asıl işlevi, devlet harcamalarını karşılayarak yol, su, elektrik, sağlık gibi altyapı hizmetlerini sağlayabilmektir. Katma Değer Vergisi Beyannamesi Geçici Vergi Beyannamesi Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi: Kurumlar Vergisi Beyannamesi

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİM Bir işletmede en üst düzeyde bulunan yöneticiden en alt düzeydeki vasıfsız işçiye kadar tüm çalışanlar insan kaynağını oluşturur. İnsan kaynağı işletmelerde en önemli unsurlardan biridir çünkü diğer üretim faktörlerini bir araya getirerek mal veya hizmetin üretimini sağlayan faktör insan kaynağıdır. Bu anlamda işletmenin amaçlarına ulaşabilmesi için insan kaynağının da verimli ve etkin bir şekilde yönetilmesi gerekir. İ

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin personel bulmada kullandığı işletme dışı kaynaklardan değildir? A) İş ve İşçi Bulma Kurumu B) Sendikalar C) Eğitim Kurumları D) Çalışanlar Aşağıdakilerden hangisi işe başvuru sürecinde uygulanan testlerdendir? A) Zekâ testleri B) İlgi, yetenek testleri C) Kişilik testi D) Hepsi

2 -GİRİŞİMCİ FİKİRLER VE İŞ KURMA Girişimcilik, girişimci kişinin fırsatları görerek, risk alarak, öncü ve rekabetçi olarak gerçekleştirdiği bir değer oluşturma sürecidir. Girişimci ise kazanç elde etmek üzere emek, sermaye, doğal kaynaklar ve teknolojiyi örgütleyerek kendi işini kuran kişidir. Girişimci düşüncenin yenilikçi ve yaratıcı olma, risk alma, öncü olma ve rekabetçi düşünme olmak üzere dört ana bileşeni vardır

Girişimcinin Özellikleri Kararlılık: Sorunlardan kaçmaz, onları olduğu gibi kabul ederek çözmeye çalışır. Karar vermekten çekinmez hatta bunu arzular. Kendine güvenirlik: Karşılaşacağı tüm sorun ve zorlukların üstesinden geleceğine inanarak çalışmalarını sürdürür. Kabul edilebilir riskleri göze alma: Girişimci, kâr güdüsüyle hareket etse de çalışmaları sonucunda meydana gelebilecek olumsuz sonuçları (rizikoları) da göze alır. İş bitiricilik: Yapılması gereken işi sonuna kadar izler, gerektiğinde bizzat çalışarak işi bitirir. Planlı hareket etme: İşlerin planlandığı gibi zamanında, doğru ve rasyonel biçimde yapılmasını sağlar. Atılımcılık: Yeni gereksinimleri herkesten önce sezinleyerek gerekli girişimlerde bulunur. Çok yönlülük: İşletme işlevlerinin gerçekleştirilmesinde belli sınırlar içinde kalmak yerine her işlevin yerine getirilmesinde otorite olmayı, önderlik yapmayı arzular ve bunun için kendini yetiştirmeye çalışır. İleri görüşlülük: İleride olabilecek değişim ve gelişmeleri öngörür. Önderlik: Yanında çalışanları işin gerektirdiği şekilde örgütleyerek işletmesinin amacına ulaşmasını sağlar. Uyumluluk: İş dünyasında ortaya çıkan hızlı değişimleri, yeni teknikleri izler ve onlara uyum sağlar. Sosyal olma: Otoritesi altında çalışanlarla ve iş çevresiyle etkin bir iletişim kurar, sabır ve ikna becerisi ile güven sağlar.

Girişimcilik Türleri Yaratıcı girişimcilik / fırsat girişimciliği İç girişimcilik / dış girişimcilik Kadın girişimciliği Sosyal girişimcilik İnternet girişimciliği

İŞ FİKRİ OLUŞTURMA İş fikri, işletmenin ilk adımı ve başlangıcıdır. Girişimcilerin başarılı olabileceklerine inandıkları, yetenekleri, bilgi ve beceri düzeylerine uygun sahip olduğunu düşündükleri ve uygulamaya karar verdikleri fikirlere iş fikri denir. Bir iş fikri bulmak ve uygulamak girişimciliğin ilk adımıdır. İş Fikri Üretmek İçin Kaynaklar İş fikrinin gelişimini birçok unsur etkilemektedir. Geçmiş deneyimler, yaşanılan başarıya da başarısızlıklar, gözlemlenen olaylar, işletmeler ve bireylerle olan ilişkiler iş fikrinin doğmasını etkileyen başlıca unsurlardır. İş fikrinin başlıca kaynakları şunlardır: �Mevcut işletmeler �Tüketiciler �Dağıtım kanalları �Araştırma ve geliştirme �Yenilikler �Patentler ve lisans anlaşmaları �Araştırma kurumları �Devlet �Sanayi ve ticaret bağlantıları ile fuarlar �Gazete, dergi ve ekonomik bültenler

İŞLETME KURMA İşletmenin Kuruluş Nedenleri İnsanları işletme kurup çalıştırmaya yönelten çeşitli nedenler vardır. Kesin bir listesi bulunmamakla birlikte aşağıda sıralanan nedenler, kişileri işletme kurmaya yönlendirir. Miras Bağımsız İş Yapma İsteği Kazanç Sağlama İsteği Toplumsal İtibar Sağlamak Başka Fırsatların Yokluğu Bir Düşünceyi ve Amacı Gerçekleştirme İsteği

Meslek Seçimi ve Meslekte İlerleme Meslek seçimi kişinin hayatını etkileyen köklü bir karardır. Bireyin işindeki başarı ve başarısızlığını etkilediği gibi seçilen meslek, kişinin kendine olan inancını ve yaşam şeklini de etkiler. Örneğin polislik, doktorluk, hemşirelik gibi nöbet tutmayı gerektiren meslekler doğal olarak kişinin yaşamını şekillendirecektir. Her birey farklı ilgi ve yeteneklere sahiptir ve her meslek de farklı yetenekleri gerektirir. Meslek seçiminde öncelikle kişinin kendi yeteneklerini tanıması gerekir. Yeteneklerinin ne olduğunu bilen kişi hangi alanlarda başarılı olacağını daha iyi bilir, böylece ilgi duyduğu meslekler ortaya çıkmış olur. Günümüzde kişilerin mesleki eğilimlerini ortaya çıkaran çeşitli anketler hazırlanmıştır. Uygulama faaliyetinde bu anketlerden biri yer almaktadır

Meslek Alanlarını Tanıma Toplum içinde uygun işi bulmuş insan sayısının az, iş hayatından şikâyetçi olanların sayısının bir hayli kabarık olması iş seçiminin ne kadar karmaşık olduğunu göstermektedir. Çoğu kişi mesleği tanımadan iş seçimi yapmaktadır. Bu da beraberinde iş hayatında şikâyetçi olmayı, sık iş değiştirmeyi ve verimsiz çalışmayı getirmektedir. Meslek alanlarını tanımak, kişi için önem arz etmektedir. Meslek alanlarını tanımanız için aşağıdaki kaynaklar faydalı olacaktır: �İŞKUR tarafından hazırlanan meslek tanıtım bilgileri �ÖSYM Meslekler Rehberi �Çeşitli üniversitelerin meslekleri tanıtan kitap, broşür vb. �Meslek odaları, dernekler �Meslek kişileri �Üniversitelerin akademisyenleri ve öğrencileri �Okul rehberlik servisi �Kitle iletişim araçları (televizyon, internet, gazeteler, dergiler vb. ) �Ulusal Mesleki Bilgi Sistemi

Ölçme ve Değerlendirme Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir girişimcide bulunmaması gereken bir özellik değildir? A) Kararsızlık B) Çok yönlülük C) İleriyi görüşlülük D) Planlı hareket etme Pantolon üreten bir fabrikanın ütü gerektirmeyen bir pantolon üretmesi hangi tür girişimciliğe örnektir? A) Fırsat girişimciliği B) İç girişimcilik C) Kadın girişimciliği D) Sosyal girişimcilik Girişimcilerin başarılı olabileceklerine inandıkları, yetenekleri, bilgi ve beceri düzeylerine uygun sahip olduğunu düşündükleri ve uygulamaya karar verdikleri fikirlere ne ad verilir? A) İş fikri B) İş planı C) Fizibilite D) Araştırma

SUNUMUM SONA ERMİŞTİR. TEŞEKKÜR EDERİM