20 2 2021 DR MEHMET FIRAT BARAN 1

20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 1

v Biçme işleminde zamanla el ile yolmanın yanında orak ve tırpan gibi v Basit el aletleri kullanılmaya başlamış v Bu gelişmeyi makineli tarım takip etmiştir. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 2

Biçmede ilk ihtiyaç duyulan aletlerden biri orak ve tırpandır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 3

Biçme sonrası hububatın demet yapılıp bağlanması da zahmetli bir iştir. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 4

20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 5

1830 Yılında hayvanla çekilen biçme makinesi yapılmıştır. Bu makineler hareketini tekerleklerden alırlar. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 6

20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 7

v Atla çekilen biçme makineleri biraz daha geliştirilerek üzerlerine hareketli tırmıklar yerleştirilmiştir. Kesilen sapların toplu olarak bırakılması sağlanmıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 8

Çift koşumlu çekilir bir arabaya takılan elle katlanır ot biçme makinesinin bulunması ile Tırpancının işi kolaylaşmıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 9

Kendi katlanır makine, sapları biçip bağlayıp ve brakmakta idi. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 10

Biçerbağların bulunması o zaman için hububat hasadına kesin çözüm getirmiştir. Biçme ve bağlama makinenin bir iş kademesinde Birlikte yapılmakta idi. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 11

Bu makineler daha da geliştirilerek biçme ve bağlama işlerini aynı anda yapmışlardır. Makinelerin çekilme işlemi önce hayvanla daha sonra traktörle gerçekleştirilmiştir. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 12

Biçerbağlarda parmaklı biçme tertibatı tarafından kesilen saplar bir dolap yardımıyla Yükleme bandı üzerine konulmaktadır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 13

Kuyruk milinden hareket alan biçerbaglar 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 14

Kuyruk milinden hareket alan biçerbaglarda bir ana zincirbulunurdu. hareket mafsallı bir şaftla traktör kuyruk miline baglanarak alınırdı 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 15

20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN Biçilen mahsülün elle dövülerek harmanlamasının yapılması 16

Hasat edilen ürün sehpa üzerine yerleştirilmiş bir ağaca vurularak yapılırdı. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 17

Bu dövme işlemleri hem yorucu hem de zaman alıcıdır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 18

Bu dövme işlemi zamanla yerini hayvanlarla tepeletme, hayvanlarla çekilen dövenlerle yapılmaya başlanmıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 19

1875 Yılında İskoçyalı Andrew Meikle’nin geliştirdiği harmamakinası. a- b-Dişli vals c -Batör e-Kontrbatör d-Dövücü lama 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 20

Harman makinası (Bir asır kullanıldı. ) 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 21

Küçük harman makinalarında harmanlanan tahılın temizlenmesi İlkel yöntemlerle rüzgara karşı savrularak yapılırdı. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 22

Sap, saman ve dane karışımı olan tınaz; hafif rüzgarlı havalarda yaba denilen aletlerle savrulur. Ağırlıklarına göre daneler yakında , sap ve saman uzakta toplanarak ayırma işlemi tamamlanır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 23

20. 2. 2021 MEHMET FIRAT BARAN Elle çalıştırılan, rüzgarla. DR. temizlemeli tınaz makinesi 24

Sarsıntılı daneyi birbirinden ayırarak temiz 20. 2. 2021 düzeneklerle samanla DR. MEHMET FIRAT BARAN 25 leme ve sınıflandırma yapıp çuvallıyarak pazarlanacakhalegetirirler.

Hareketini kayış-kasnaktan alan bu makineler dövme işlemini batörkontrbatörle yaparlar. Toplanan ürün makinalara elle verilir. Bazı makineler çuvallama işlemini de yapabilmekteler. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 26

Sapların Toplanması Sapların toplanması fazla iş gücü gerektiren zahmetli bir iş kademesidir. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 27

Harman makinası arkasına edilen sap presleyicileri 20. 2. 2021 DR. monta MEHMET FIRAT BARAN Sapların bağlanması işlerini makine gücü ile yerine getirirlerdi. 28

Tarımda iş gücünün sınırlı düzeyde olması, her iş kademesinin tek kişi tarafın dan 20. 2. 2021 yerine getirilmesine yöneltmiştir. Sap. FIRAT parçalayıcı DR. MEHMET BARAN bir rasyonelleştirme 29 metodu idi

Günümüz hasat makineleri yukarıda sayılan iş kademelerinin tamamını yapabilecek duruma gelmişlerdir. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 30

Harman makineleri arkasına monte edilen veya sıkıca bağlanan sap presleyi cileri sapların preslenmesi ve bağlanması işlerini makine gücü ile yerine getirirlerdi. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 31

Günümüz hasat makineleri yukarıda sayılan iş kademelerinin tamamını Yapabilecek duruma gelmişlerdir. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 32

İlk biçerdöver 1830 yılında , ABD de Mişhigan’da , 30 -40 atla çekilir ve hareketini tekerleklerden alır. 1870 Yılında biçerdöver için gerekli güç buharlı makinalar tarafından sağlanmaya başlamıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 33

İlk biçerdöverler buğday hasadı için düşünülmüştür. İlk olarak ABD yapılan biçerdöverler 1920 yılında Avrupa ülkelerine gelmiştir. Termik motorların kullanılmaya başlamasından sonra kendi yürür biçerdöverler Kullanılmaya başlamıştır. 19. Yüzyılın ilk yarısında gerek biçme. gerek dövme ve gerekse ayırma işlemini Yapan makineler geliştirilerek günümüz biçerdöverin ilk tipleri kullanılmaya başlamıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 34

Günümüzde hemen bütün taneli bitkilerin hasat ve harmanında Biçerdöverler kullanılmaktadır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 35

İlk dönemlerde hasat- harman makineleri olarak bilinen biçerdöverler tarlada bir grup at ve katırla çekiliyordu. Bunlardan bazıları yalnızca harman makinesi olarak biliniyorlardı. Çünkü ürün önce hasa edilip daha sonra bu makinelere yedirilerek harmanlanıyor ve bu şekilde sap ile dane birbirinden ayrılıyordu.

1890’lı Yıllarda Kaliforniya’nın geniş tarım alanlarında ürün toplama vetemizlemede Kullanılan Benjamin-Holt’un geliştirdiği 30 atla çekilen bu biçerdöverin 1902 yılında 20. 2. 2021 eyaletinde bir tarlada DR. MEHMET FIRAT BARAN Washington hasat esnasındaki görüntüsü. 37

16 Atla çekilen bu Amerikan biçerdöverine bir de motor takılmıştır. Meyilli arazilerde Çalışabilmesi için bir düzenek takılmıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 38

20. 2. 2021 DR. biçerdöver MEHMET FIRAT BARAN 39 Paletli bir traktörle çekilir tip ayrı bir motorla çalıştırılmakta

• • İlk biçerdöverin denenmesinden yüz yıl sonra Claas firması ilk biçerdöverini geliştirerek Avrupa şartları için imal etmiştir. Biçme ve dövme makinelerinin son aşaması olan biçerdöverler için gerekli güç 1930’lar dan sonra biçerdöver üzerinde ayrı bir motordan sağlanmaya başlanmıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 40

v Kendi yürür biçerdöverlerde zaman ayarları kolaylaştırıcı önemli gelişmeler olmuştur. v Hareket halinde batör-kontrbatör açıklığı ayarlama çalışma sırasında hidrolik olarak tambur devrini ayarlama Biçme yüksekliği ve dolabın ileri- geri ayarı gibi. v Herhangi bir tıkanma veya arıza sırasında biçerdövere ürün akışını kesen düzenler yapılmıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 41

Degişik ürünlerin hasadında kullanılmaları yönünde ilerlemeler olmuştur. Bu gelişmeler; v 1890 -1930 Yıllarında buğday hasatında v 19001910 Yıllarında arpa ve yulaf hasadında v 1920 -1950 Yıllarında yağlı tohumlar hasadında v 1950 -1960 Yıllarında yonca ve çayır otları hasadında Kullanılmaya başlamıştır.

• Bugün kullanılan klasik tip biçerdöverlerde ürün • batöre iletildikten sonra, dövücü düzeni belirli bir • açı ile teğetsel olarak terk etmektedir. Dane kaybını azaltmak için geniş yüzeyli elekler, daha • güçlü motorlar kullanılmıştır. • Bu olumsuzlukları ortadan kaldırmak için, ürünün akış yönünün değiştirildiği eksenel akışlı biçerdöverler uygulamaya girmiştir. Toplanan ürün kayıpları azaltıldığı gibi, aynı biçme genişliğine sahip teğetsel akışlı biçerdöverlere göre kapasitede % 20 -30 artış sağlanmıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 43

• Bu olumsuzlukları ortadan kaldırmak için, ürünün akış yönünün değiştirildiği eksenel akışlı biçerdöverler uygulamaya girmiştir. Toplanan ürün kayıpları azaltıldığı gibi, aynı biçme genişliğine sahip teğetsel akışlı biçerdöverlere göre kapasitede % 20 -30 artış sağlanmıştır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 44

Biçerdöver tipleri 20. 2. 2021 İşletim tarzına göre DR. MEHMET FIRAT BARAN 45

Kendi yürür biçerdöverler Biçme düzenlerinin önde olması, kendilerine has ayrı bir hareket mekanizmalarının bulunması ve çok geniş biçme genişlikleri gibi vasıfları çok yönlü kullanılmalarına olanak verir. bu vasıfları ile hem küçük hem de büyük parsellerin hasadına uygundur.

Traktörle çekilenler • Kendi yürür biçerdöverlere göre çok sayıda parçası olmadığı için ucuz fakat uzun hazırlık zamanına gereksinimleri vardır. • Çekilme ve çalıştırılmaları için traktör gücüne ihtiyaç vardır. • Traktöre bindirilmiş olmalarına rağmen önden biçmeli değildirler. • Biçme genişlikleri karayoluna çıktıkları için 2. 70 ile sınırlandırılmıştır. Bu durum küçük ve düzgün olmayan parsellerde makinenin kullanılmasını azaltır. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 47

20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 48

20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 49

20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 50

20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 51

BİÇERDÖVER; Biçme, dövme, eleme, savurma, depolama ve römorka aktarma gibi işleri hep birden yapan bundan dolayı hasat kayıplarını azaltan ve zamandan tasarruf sağlayan bir makinedir.

BİÇERDÖVERLER • • • * Ürünü tarlada biçer, *Dövme organlarında döver, *Sarsaklarda harmanlar, *Elek ve rüzgarlık yardımıyla temizler, *Deposunda geçici olarak depolar, *Taşınmak üzere kamyon veya römorklara yükler. 20. 2. 2021 DR. MEHMET FIRAT BARAN 53

BİÇERDÖVERLERİN ÜSTÜNLÜKLERİ *Hasat ve harman masraflarından tasarruf edilir. *Emekten tasarruf edilir *Tarla toprak işlemeye daha çabuk hazır hale gelir. *Gerektiğinde saplar parçalanarak tarlaya savrulur. *Ürünü daha erken pazara çıkarabilme imkanı sağlar. *Hasat ve harman kayıplarını en aza indirir.

BİÇERDÖVER TİPLERİ BİÇERDÖVERLER Kendi Yürür Traktörle Yürütülür Çekilir Traktöre bindirilmiş

Motor Dane deposu Perde Yöneltme Dane elevatörü tamburu Depo boşaltma doldurma helezonu Kabin Sarsak üstüDavlumbaz Hava filtresi sap yayıcı Kesmik yayıcı helezon Dolaphareket hidrolik Dolap varyatörü düzeni silindiri Üst Altkasası elek Sağır elek Elek Vantilatör Yönlendirme Kesmik. Dane elevatörü Sarsaklar kanatları helezonu Hareket tekeri Batör Kesmik helezonu Redüktör Kontrbatör Tabla helezonu Boğaz Taş elevatörü tuzağı hidrolik silindiri Vites kutusu. Dümenleme Boğaz (Son redüksiyon) Başak kaldırıcı Tekeri dolap Dolap parmakları

ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÇALIŞMA PRENSİBİ Hububat Saman Malama(Dane, sap, sa Dane man) Kesmik Toz

1 2 Ürün bu tarafa yatık Nereden girmeli ? 20. 2. 2021 3 DR. MEHMET FIRAT BARAN 59