10 SINIF 2 NTE KALDIRMA KUVVET Ar Gr

10. SINIF: 2. ÜNİTE: KALDIRMA KUVVETİ Arş. Gör. Dilber Demirtaş

Kazanımlar 10. 2. 2. 1. Durgun akışkanlarda cisimlere etki eden kaldırma kuvvetinin basınç kuvveti farkından kaynaklandığını açıklar. a) Archimedes İlkesi açıklanır. Yüzme, askıda kalma ve batma durumlarında kaldırma kuvveti ile cismin ağırlığının büyüklükleri karşılaştırılır. b) Kaldırma kuvveti ile ilgili matematiksel model verilir. Matematiksel hesaplamalara girilmez. 10. 2. 2. 2. Kaldırma kuvvetiyle ilgili belirlediği günlük hayattaki problemlere kaldırma kuvveti ve/veya Bernoulli İlkesi’ni kullanarak çözüm önerisi üretir.

Geçen Haftanın Özeti Bernoulli İlkesi

Neler öğreneceğiz? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Maymun-Fıstık Deneyi Elimizin sığamayacağı ince bir cam tüpün dibinde bulunan fıstığı nasıl alabiliriz? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma Kaldırma kuvvetinden faydalanarak!!! • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Gemi neden yüzer? • Gemi yapımında kullanılan tonlarca demiri bir bütün halinde denizin yüzeyine bırakırsak ne olur? • Yatay şekilde bırakırsak ne olur? • Dikey şekilde bırakırsak ne olur? • Peki gemi neden batmıyor? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Kaldırma Kuvveti Yandaki şekilde küçük bir topun su içinde ve dışında tartıldığında dinomometrelerin gösterdiği değeri görmektesiniz. Elimizde küçük bir top olduğunu ve bu topu su içine batırmaya çalıştığımızı farzedelim. 1. 2. • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme Bu topu suya batırmaya çalışırken zorlanır mıyız? Ya topun tamamını suyun içine batırdıktan sonra? 3. Ya daha büyük bir top kullansaydık? 4. Ya su yerine daha yoğun bir sıvı kullansaydık? • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Kaldırma Kuvveti Kaldırma kuvveti, basınç kuvvetlerinin bileşkesidir. • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma Kaldırma kuvveti, yer değiştiren suyun ağırlığına eşittir. • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Kaldırma Kuvveti 1. 2. • Geçen haftanın özeti Kaldırma kuvveti sadece sıvılar için mi geçerlidir? • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? Ayakta durduğumuzda üzerimize etkiyen bir kaldırma kuvveti var mıdır? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma 3. Var ise, neden hissetmiyoruz? 4. Havalı bir ortamda tartıldığımızda tartının gösterdiği değer ile, havasız bir ortamda tartının gösterdiği değer arasında fark var mıdır? 5. Kapalı kapta kaldırma kuvveti var mıdır? • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Kaldırma Kuvveti-Örnek Soru Masa üzerinde durmakta olan bir kitap olduğunu farzedelim. Kitap üzerine etki eden kuvvet/ler aşağıdakilerden hagisi/hangileridir? 1. Aşağı yönlü yer çekim kuvveti. 2. Yukarı yönlü masanın tepki kuvveti. 3. Hava basıncı sebebiyle aşağı yönlü net bir kuvvet. 4. Hava basıncı sebebiyle yukarı yönlü net bir kuvvet. • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Archiemedes İlkesi • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • • Batma Patatesin ağırlığı: • Patatesin su içerisindeki ağırlığı: • Patatese etkiyen kaldırma kuvveti: • Taşan suyun ağırlığı: Kaldırma kuvveti, yer değiştiren suyun ağırlığına eşittir. • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Archiemedes İlkesi • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma Kaldırma kuvveti, yer değiştiren suyun ağırlığına eşittir. • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Yüzme Taşan sıvının hacmi, batan cismin hacminden küçük ise ne olur? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? Ör: • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma Cismin hacmi: 20 cm 3 Taşan suyun hacmi: 10 cm 3 • Yüzme • Askıda Kalma Suyun özkütlesi: 1 g/cm 3 Suyun kütlesi: • Gemi neden yüzer? Suyun ağırlığı: • Günlük hayattan örnekler Uygulanan kaldırma kuvveti: • Özet Cismin özkütlesi: • Soru Çözümü • Batma

Yüzme Bir cismin yüzüyor olması, o cismin dengede olduğu anlamına gelir. Yani; Kaldırma kuvvetinin büyüklüğü • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma = • Yüzme Cismin ağırlığının büyüklüğü • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Askıda Kalma Taşan sıvının hacmi, batan cismin hacmine eşit ise ne olur? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? Ör: Cismin hacmi: 20 cm 3 • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi Taşan suyun hacmi: 20 cm 3 • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme Suyun özkütlesi: 1 g/cm 3 • Askıda Kalma Suyun kütlesi: Suyun ağırlığı: Uygulanan kaldırma kuvveti: Cismin özkütlesi: • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Askıda Kalma Cismin hacminin tamamı, akışkanınn içerisinde olmasına rağmen batmandan askıda kalır. Bu da, o cismin dengede olduğu anlamına gelir. Yani; • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme Kaldırma kuvvetinin büyüklüğü • Askıda Kalma = • Batma Cismin ağırlığının büyüklüğü • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Batma Taşan sıvının hacmi, batan cismin hacmine eşit fakat cismin ağırlığı kaldırma kuvvetinden büyük ise ne olur? Ör: Cismin hacmi: 20 cm 3 • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme Taşan suyun hacmi: 20 cm 3 • Askıda Kalma Suyun özkütlesi: 1 g/cm 3 • Batma Suyun kütlesi: • Gemi neden yüzer? Suyun ağırlığı: • Günlük hayattan örnekler Uygulanan kaldırma kuvveti: • Özet • Soru Çözümü Cismin özkütlesi:

Batma • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? Yani; • Kaldırma Kuvveti Kaldırma kuvvetinin büyüklüğü • Archiemedes İlkesi < • Yüzme, Askıda Kalma, Batma Cisme etki eden kaldırma kuvvetinin büyüklüğü, cismin ağırlığının büyüklüğünden daha azdır. • Yüzme Cismin Ağırlığının büyüklüğü • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Yüzme, Askıda Kalma, Batma Ya birden fazla sıvı olursa? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma dvida> dşerbet> düzüm> dsu> dkapak> dyağ> dsünger • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Peki, bu bardağa ilk önce şerbet dökülseydi, üzerine su konulmadan üzüm atılsaydı, üzüm videodaki konumuna göre nerede dururdu? Daha aşağıda ya da daha yukarıda? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Peki, bardağın su kısmında bir musluk olduğunu farzedelim. Musluğu açarak suyu boşaltalım, öyleki su yüksekliği üzümün yüksekliğinden az olsun. Üzüm nerede dururdu? Bir kısmı şerbete mi batardı yoksa bir kısmı yağa mı girerdi? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Peki, özkütlesi su ile aynı olan bir cisim atsaydık nerede dururdu? • Peki aynı şekide musluğu açarak suyu boşaltsaydık bu cisim nerede dururdu? Bir kısmı şerbete mi batardı yoksa bir kısmı yağa mı girerdi? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Gemi neden yüzer? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • • Askıda Kalma Peki gemi neden batmıyor? Demirden Yapılan Geminin Özkütlesi = Demirin Özkütlesi ? • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Gemi neden yüzer? • Peki kayık ağırlığındaki tahtayı bütün halinde denizin yüzeyine bırakırsak ne olur? • Yatay şekilde bırakırsak ne olur? • Dikey şekilde bırakırsak ne olur? • Peki tahtanın gemiden farkı ne? Tahtadan Yapılan Geminin Özkütlesi = Tahtanın Özkütlesi ? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Gemi neden yüzer? • Tahta zaten su üzerinde yüzebiliyorsa, neden üzerine doğrudan binmiyoruz? Neden kayık şekli vermeye ihtiyaç duyuyoruz? • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Örnek dbalon<dinsan • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma dinsan<dyengeç dgemi<dyengeç • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Özet • Geçen haftanın özeti • Maymun-Fıstık Deneyi • Gemi neden yüzer? • Kaldırma Kuvveti • Archiemedes İlkesi • Yüzme, Askıda Kalma, Batma • Yüzme • Askıda Kalma • Batma • Gemi neden yüzer? • Günlük hayattan örnekler • Özet • Soru Çözümü

Neler Öğrendik? 10. 2. 2. 1. Durgun akışkanlarda cisimlere etki eden kaldırma kuvvetinin basınç kuvveti farkından kaynaklandığını açıklar. a) Archimedes İlkesi açıklanır. Yüzme, askıda kalma ve batma durumlarında kaldırma kuvveti ile cismin ağırlığının büyüklükleri karşılaştırılır. b) Kaldırma kuvveti ile ilgili matematiksel model verilir. Matematiksel hesaplamalara girilmez. 10. 2. 2. 2. Kaldırma kuvvetiyle ilgili belirlediği günlük hayattaki problemlere kaldırma kuvveti ve/veya Bernoulli İlkesi’ni kullanarak çözüm önerisi üretir.

Gelecek hafta 10. 2. 2. 1. Durgun akışkanlarda cisimlere etki eden kaldırma kuvvetinin basınç kuvveti farkından kaynaklandığını açıklar. ÖSYM sorularını çözer. 10. 3. 1. 1. Titreşim, dalga hareketi, dalga boyu, periyot, frekans, hız ve genlik kavramlarını açıklar. a) Deney, gözlem veya simülasyonlarla kavramların açıklanması sağlanır. b) Periyot ve frekans kavramlarının birbiriyle ilişkilendirilmesi ve model oluşturulması sağlanır. Matematiksel hesaplamalara girilmez. matematiksel c) Dalganın ilerleme hızı, dalga boyu ve frekans kavramları arasındaki matematiksel model verilir. Matematiksel hesaplamalara girilmez. ç) Dalganın ilerleme hızının ortama, frekansın kaynağa bağlı olduğu vurgulanır. 10. 3. 1. 2. Dalgaları taşıdığı enerjiye ve titreşim doğrultusuna göre sınıflandırır. Öğrencilerin dalga çeşitlerine örnekler vermeleri sağlanır.