1 PRACA Z UCZNIEM NADPOBUDLIWYM Edyta Mynarska ZSP

1 PRACA Z UCZNIEM NADPOBUDLIWYM Edyta Mynarska ZSP BESTWINA ZSP Bestwina

DEFINICJA 2 Zespół nadpobudliwości psychoruchowej i zaburzeń koncentracji uwagi ADHD (Atention Deficit Hyperactivity Disorder), jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń wieku rozwojowego. ZSP Bestwina

zaburzenia koncentracji nadmierna impulsywność ADHD nadruchliwość ZSP Bestwina 3

ZABURZENIA KONCENTRACJI UWAGI ZSP Bestwina 4

ZABURZENIA KONCENTRACJI UWAGI 5 • Dziecko nie jest w stanie skoncentrować się na szczegółach podczas zajęć szkolnych, pracy lub w czasie wykonywania innych czynności. Popełnia błędy wynikające z niedbałości. • Ma trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach i grach. • Często wydaje się nie słuchać tego, co się do niego mówi. ZSP Bestwina

ZABURZENIA KONCENTRACJI UWAGI 6 • Często nie stosuje się do podawanych kolejno instrukcji i ma kłopot z dokończeniem zadań szkolnych i wypełnianiem codziennych obowiązków. • Często ma trudności ze zorganizowaniem sobie pracy lub innych zajęć. • Nie lubi, ociąga się lub unika rozpoczęcia zajęć wymagających dłuższego wysiłku umysłowego jak nauka lub odrabianie zajęć domowych. ZSP Bestwina

ZABURZENIA KONCENTRACJI UWAGI 7 Gubi rzeczy potrzebne do pracy lub zabawy. Rozprasza się pod wpływem zewnętrznych bodźców. Często zapomina o różnych codziennych sprawach. ZSP Bestwina

NADRUCHLIWOŚĆ ZSP Bestwina 8

9 NADRUCHLIWOŚĆ Dziecko ma często nerwowe ruchy rąk lub stóp, bądź nie jest w stanie usiedzieć w miejscu. Wstaje z miejsca w czasie lekcji lub w innych sytuacjach wymagających spokojnego siedzenia. Często chodzi po pomieszczeniu lub wspina się na meble w sytuacjach, gdy jest to zachowanie niewłaściwe. ZSP Bestwina

NADRUCHLIWOŚĆ 10 Często ma trudności ze spokojnym bawieniem się lub odpoczywaniem. Często jest w ruchu, „biega jak nakręcone”. Często jest nadmiernie gadatliwe. ZSP Bestwina

IMPULSYWNOŚĆ 11 ZSP Bestwina

IMPULSYWNOŚĆ 12 Często wyrywa się z odpowiedzią zanim pytanie zostanie sformułowane w całości. Często ma kłopoty z zaczekaniem na swoją kolej. Często przerywa lub przeszkadza innym (np. wtrąca się do rozmowy lub zabawy). ZSP Bestwina

KRYTERIA DSM - IV 13 Sześć lub więcej z podanych wcześniej objawów zaburzeń koncentracji uwagi lub nadruchliwości i impulsywności musi utrzymywać się przez przynajmniej 6 miesięcy w stopniu utrudniającym funkcjonowanie, bądź w stopniu niewspółmiernym do jego rozwoju. Niektóre objawy dotyczące zaburzeń koncentracji uwagi lub nadpobudliwości psychoruchowej (nadruchliwość, impulsywność) ujawniły się przed 7 rokiem życia dziecka. ZSP Bestwina

KRYTERIA DSM - IV 14 Upośledzenie funkcjonowania dziecka spowodowane tymi objawami występuje w dwóch lub więcej sytuacjach (np. w domu, w szkole). Stwierdza się klinicznie istotne upośledzenie funkcjonowania społecznego, zawodowego lub szkolnego. ZSP Bestwina

KRYTERIA DSM - IV 15 Objawy u dziecka nie występują w przebiegu przetrwałych zaburzeń rozwojowych, schizofrenii lub innych psychoz i nie można ich trafniej uznać za objaw innego zaburzenia psychicznego (np. zaburzeń nastroju, lękowych lub nieprawidłowej osobowości). ZSP Bestwina

PODTYPY ADHD 16 Z przewagą deficytu uwagi Z przewagą nadruchliwości Mieszany ZSP Bestwina

PRZYCZYNY ADHD 17 Uwarunkowania genetyczne Specyficzne wzorce pracy mózgu Zaburzona równowaga między dwoma podstawowymi neuroprzekaźnikami noradrenaliną i dopaminą ZSP Bestwina

OBJAWY ADHD DOTYCZĄ 3 SFER: 18 ruchowej poznawczej emocjonalnej ZSP Bestwina

KONSEKWENCJE ADHD 19 słabsze osiągnięcia szkolne obniżony obraz siebie, niska samoakceptacja i samoocena brak akceptacji ze strony rówieśników osobowość antyspołeczna otyłość (niedobór kwasu omega 3 wskazuje związek z ADHD) ZSP Bestwina

WSKAZÓWKI DO PRACY W SZKOLE 20 postępowanie wobec ucznia z ADHD powinno skupiać się na bezpośredniej pracy zgodnie z zasadą „TU I TERAZ”; dziecko nadpobudliwe charakteryzuje się dużą niecierpliwością, nie potrafi ono czekać na realizację wyznaczonego w odległym czasie celu- dlatego cel, do którego ma prowadzić działanie dziecka, nie powinien być zbyt odległy. Ważną sprawą jest uczenie finalizacjikonsekwentne przyzwyczajanie dziecka do kończenia każdego rozpoczętego zadania oraz stała kontrola i przypominanie o zobowiązaniach. Skutecznym czynnikiem terapeutycznym jest pochwała. ZSP Bestwina

WSKAZÓWKI DO PRACY W SZKOLE 21 ustal jasne i jednoznaczne zasady pracy na lekcji i zachowania w szkole wywieś regulamin w widocznym miejscu uwagi oparte na nakazach, a nie na zakazach są bardziej skuteczne określ jasno, co dziecko ma w danej chwili zrobić początek każdej nowej czynności powinien być jasno i wyraźnie zasygnalizowany, np. „Uwaga, patrzymy na tablicę” ZSP Bestwina

WSKAZÓWKI DO PRACY W SZKOLE 22 zanim wydasz uczniowi polecenie, upewnij się, że cię słucha; wydaj proste, krótkie polecenie i sprawdzaj jego wykonanie; kolejne polecenia wydawaj dopiero, gdy sprawdzisz, że uczeń wykonał poprzednie; trudniejsze, dłuższe zadania rozkładaj na etapy; uporządkowanie miejsca pracy: na ławce mają być tylko niezbędne przedmioty. ZSP Bestwina

WSKAZÓWKI DO PRACY W SZKOLE 23 ustalcie możliwe do zaakceptowania formy rozładowania nadruchliwości na lekcji np. starcie tablicy, podlanie kwiatków; załóż zeszyt do korespondencji dla rodziców i zapisuj w nim uwagi i pochwały; dzieci nadpobudliwe często lepiej funkcjonują wzrokowo niż słuchowo. Uczeń taki prędzej dostrzeże gest niż usłyszy głos, bodźce słuchowe bardziej drażnią. ZSP Bestwina

WSKAZÓWKI DO PRACY W SZKOLE 24 uczeń z trudnościami w koncentracji uwagi musi być „przywołany” w czasie lekcji - gdy widać, że jest rozproszony, nieuważny, należy zwrócić mu uwagę dotknięciem, bezpośrednim zwróceniem się do niego; chwal każdą próbę dostosowania się do poleceń i zasad !!! (pozytywne wzmocnienia) jednorazowo uczeń pracuje nad jednym zadaniem; ZSP Bestwina

WSKAZÓWKI DO PRACY W SZKOLE 25 skracaj zadanie do tego, co najważniejsze; dopilnuj, by dziecko kończyło zadanie w klasie; najtrudniejsze zadania powinny odbywać się w godzinach rannych, gdy uwaga nie jest jeszcze osłabiona; dłuższe polecenia należy dzielić mniejsze odcinki; tabele i diagramy dla dziecka są bardziej czytelne od ciągłego tekstu; ZSP Bestwina

WSKAZÓWKI DO PRACY W SZKOLE 26 częste przerwy w pracy dostosowane do czasu możliwej pełnej koncentracji dziecka; stosowanie kar czy nagród ma być jeśli to tylko możliwie natychmiastowe, dzieci z ADHD mają trudności w przypominaniu sobie swoich wcześniejszych zachowań, szczególnie negatywnych, ponieważ działają wtedy pod wpływem silnych emocji. ZSP Bestwina

SZEŚĆ ETPÓW SKUTECZNEGO WYDAWANIA POLECEŃ 27 1. Podejdź do dziecka. 2. Zdobądź jego uwagę (dotknij ramienia, nawiąż kontakt wzrokowy, zawołaj po imieniu). 3. Sformułuj dwu, trzy - wyrazowe polecenie. 4. Poproś dziecko, by powtórzyło polecenie. 5. Powtórz polecenie tyle razy, ile razy jest to konieczne. 6. Dopilnuj wykonania polecenia. ZSP Bestwina

NAGRODA POWINNA BYĆ: 28 natychmiastowa niepodważalna niepodzielna naturalna i na miarę niecierpliwie przez dziecko oczekiwana ZSP Bestwina

KONSEKWENCJA POWINNA BYĆ: 29 szybka skuteczna stosowalna sprawiedliwa stała słuszna sympatyczna słowna stanowcza systematyczna ZSP Bestwina

Praca na zasobach dziecka 30 Mocne strony dzieci z ADHD: ciekawość życia, kreatywność, wrażliwość ; mają one tak zwane „dobre serce”, potrafią myśleć niekonwencjonalnie, mają zdolności do grafiki komputerowej, często uzdolnienia manualne, bywają sprawni motorycznie; mają mnóstwo energii, potrafią robić wiele rzeczy naraz, chętnie pomagają innym; są radosne i entuzjastyczne, wrażliwe i towarzyskie, szybko wybaczają, są dociekliwe, gotowe do rozmowy, wiele rzeczy robią intuicyjnie. ZSP Bestwina

Wiele wybitnych osób ze świata polityki, nauki i kultury – to osoby z ADHD. Wymienia się, między innym, nazwiska takie, jak: Thomas Edison, Albert Einstein, Salvadore Dali, John F. Kennedy oraz Dastin Hoffman i wielu innych. W Polsce, wśród współcześnie znanych, „medialnych” osób do ADHD przyznają się: Joanna Szczepkowska i Szymon Majewski. ZSP Bestwina 31