1 6 6 2021 Ausubelin renme Kuram Ausubelin

1 6. 6. 2021 Ausubel’in Öğrenme Kuramı • Ausubel’in öğrenme kuramının temelini, Öğrenmeyi etkileyen en önemli faktör öğrencinin mevcut bilgi birikimidir. • Bu ortaya çıkarılıp ona göre öğretim planlamalıdır cümlesi özetlemektedir (Ausubel, 1968; S. iv). Ausubel’e göre öğrenmenin çoğu sözel olarak gerçekleşmektedir.

2 6. 6. 2021 Ausubel’in Öğrenme Kuramı • Ona göre önemli olan öğrenmenin anlamlı olmasıdır. Buluş yoluyla öğrenme her zaman anlamlı olmayabilir. • Bunun aksine sözel öğrenme, eğer etkin bir şekilde uygulanırsa anlamlı olabilir. Yani, sözel öğrenme buluş yoluyla öğrenme kadar önemlidir.

3 6. 6. 2021 Ausubel’in Öğrenme Kuramı • Ausubel sözel öğrenmenin buluş yoluyla öğrenmeye göre bir avantajını da şöyle savunmaktadır: • «Eğer sözel öğrenme etkin yapılabilirse kısa sürede birçok bilgi anlamlı bir şekilde öğrenciye kazandırılır» .

4 6. 6. 2021 Ausubel’in Öğrenme Kuramı • Ausubel’deki anlamlı sözel öğrenmenin psikolojik esasları çok kısa olarak şu noktalarda özetlenebilir. • 1. Yeni öğrenilecek olan kavram, bilgi ve ilkeler önce öğrenilmiş olanlarla ilişkilendirildiğinde anlam kazanır. • Öğrenci zihninde bu ilişkileri kuramazsa konuyu kavrayamaz.

5 6. 6. 2021 Ausubel’in Öğrenme Kuramı • 2. Her bilgi ünitesi kendi içinde bir bütün oluşturur. • Bu bütünde belirli bir düzende sıralanmış kavramlar, kavramlar arası ilişkiler vardır. • Öğrenci bu düzeni anlayamazsa ve yeni konunun ilişkilerini göremezse konuyu kavramakta güçlük çeker.

6 6. 6. 2021 Ausubel’in Öğrenme Kuramı • 3. Yeni öğrenilecek konu öğrenci açısından kendi içinde tutarlı değilse veya öğrencinin önceki bilgileriyle çelişiyorsa öğrenci konuyu kavramakta ve benimsemekte güçlük çeker.

7 6. 6. 2021 Ausubel’in Öğrenme Kuramı • 4. Bilişsel içerikli bir konuyu öğrenmede etkili olan zihin süreci tümdengelimdir. • Öğrenci kendine verilen bir kuralı özel durumlara başarıyla uygulayamıyorsa onu kavramamıştır.

8 6. 6. 2021 Ausubel’in Öğrenme Kuramı • Ausubel, öğrenme kuramı diyebileceğimiz bu psikolojik esaslara dayanan bir öğretim modeli geliştirmiş ve ona sergileyici öğretim (expository teaching) adını vermiştir. • Burada sergileme ilkeleri, kavramları, düşünceleri ileri sürme ve açıklama anlamında kullanılmaktadır.

9 6. 6. 2021 • Modelin üç basamaklı bir yöntemle uygulanması önerilmiştir. • 1. Ön düzenleyici (advance organizer) kullanarak öğrenciyi yeni konuyu kavramaya hazırlamak.

10 6. 6. 2021 • 2. Yeni konunun bütün ayrıntılarını adım ilerleyen ayırt etmelerle sergilemek (progressive differentiation).

11 6. 6. 2021 • 3. Yeni konunun ana ilkesini çeşitli örneklere uygulatarak öğrencinin birleştirme, veya kaynaştırma ve bağdaştırma gibi zihin süreçlerini geliştirmesini sağlamak (integrative reconciliation).

12 6. 6. 2021 • Şimdi bu basamakları biraz daha açarak her basamakta öğretmenin ve öğrencinin ne gibi etkinliklerde bulunacaklarını görelim.

13 6. 6. 2021 Öndüzenleyiciler • Modelde ön düzenleyici denilen öğretim materyalleri ve onların ön düzenleme basamağında kullanımı şu işlevleri yapar

14 6. 6. 2021 Öndüzenleyiciler • 1. Öğrencinin dikkatini öğrenilecek yeni konuya, onun önemli yönlerine çekmek. • 2. Öğrenilecek konunun ana düşüncelerine ve kavramlar arası ilişkilere ışık tutmak.

15 6. 6. 2021 Öndüzenleyiciler • 3. Öğrencinin önceki bilgilerinden yeni öğrenilecek konuyla ilişkili olanları ve zihin becerilerinden yeni öğrenmede kullanılacak olanları öğrenciye hatırlatmak.

16 6. 6. 2021 Öndüzenleyiciler • Ön düzenleyiciler iki çeşit olabilir. Karşılaştırmalı (comparative) ve sergileyici (expository).

17 6. 6. 2021 Karşılaştırmalı Öndüzenleyiciler • öğrencide var olan zihin becerilerinden ve bilgiden yeni öğrenilecek konu için gerekli olanları hatırlatır. • Örneğin, özkütle ve hacim kavramlarını, bölme işlemini, kütle ve hacim birimlerini istenilen ölçeklere çevirmeyi önceden öğrenmişse ön düzenleme etkinlikleri bunları hatırlatarak özkütle hesaplamada kullanılacağını bildirir.

18 6. 6. 2021 Sergileyici ön düzenleyiciler • öğrencinin zihninde var olmayan ön bilgi ve becerileri sergiler ve bunların yeni öğrenilecek konuda kullanılacağını bildirir. • Örneğin, yüzme ilkesi öğretilecekse yerçekimi kuvvetinin yönü ve büyüklüğü, kaldırma kuvvetinin yönü ve büyüklüğü ön düzenleme basamağında sergilenir ve yüzme ilkesinde kullanılacağı bildirilir.

19 6. 6. 2021 Modelin ikinci basamağı • Modelin ikinci basamağında öğretmen öğreteceği genel ilkeyi veya en üst kavramı öğrencilere adım ilerleyen bir stratejiyle ve benzerliklerle farklılıkları vurgulayarak özel olarak seçilmiş örneklerle ve ilkeye uymayan istisnalarla öğretir. • Bu basamakta öğretmenin dikkat etmesi gereken iki özel nokta şunlardır

20 6. 6. 2021 • 1 Öğrenciler ilkenin uygulandığı örnekler bularak, bunların daha önceki bilgileriyle benzerliklerini görmelidirler; • böylece yeni öğrendikleri ilkeyi önceki bilgileriyle ilişkilendirebilirler.

21 6. 6. 2021 • 2 Öğrenciler ilkenin uygulanmadığı örnekler bularak eski bilgileriyle yeni öğrendikleri bilgi arasındaki ayrılıkları bulabilmelidirler; • bu yolla yanlış genellemelerden kaçınabilirler.

22 6. 6. 2021 3. Basamak • Öğretmen öğrencilerin yeni ilkeyi kavradıklarını saptadıktan sonra yine örnekler üzerinde yeni uygulamalar yaptırır. • Bu üçüncü basamakta öğrencilerin yeni öğrendikleri ilkeyi önce öğrendikleriyle kaynaştırmaları veya birleştirmeleri sağlanır.

23 6. 6. 2021 • Yeni öğrenilen ilke öğrencinin önceki bilgileriyle çelişiyorsa bu önceki bilgilerin yanlışlığından veya kapsamın dar tutulmuş olmasından kaynaklanabilir. • Bu basamaktaki örneklerle öğrenci önceki bilgilerini düzeltir, genişletir, varsa çelişkileri giderir. Böylece öğrencinin zihninde birleştirme ve bağdaştırma sağlanmış olur.

24 6. 6. 2021 • Ausubel’in yukarıda birçoğu özetlenen görüşleri Novak (1978) tarafından yeni bir yorumla fen bilimleri eğitimine “kavram haritası” yaklaşımı olarak uygulanmıştır.